استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧٦ - عفو از قصاص

قتل خطا

سؤال ١٢٦١- شخصى قصد كشتن فرد محقون الدّمى را دارد ولى به علّت خطاى در تيراندازى، شخص ديگرى را كه وى نيز محقون الدّم بوده مى‌كشد، قتل واقع شده از چه نوع خواهد بود؟

جواب: اگر منظور از خطاى در تيراندازى اين باشد كه نفر دوّم در محدوده تيراندازى او نبوده و تير به عللى مانند اين كه كمانه كرده و به ديگرى خورده و او را كشته است، قتل خطاست.

سؤال ١٢٦٢- شخصى قصد كشتن مهدور الدّمى را دارد ولى به علّت خطاى در هدف‌گيرى يا تيراندازى، شخص ديگرى را كه محقون الدّم بوده مى‌كشد، قتل واقع شده از چه نوعى خواهد بود؟

جواب: مانند مسأله سابق است.

عفو از قصاص‌

سؤال ١٢٦٣- فقها گفته‌اند: حكم اكراه‌كننده در قتل، حبس ابد است و حكم نگاه‌دارنده، كور كردن چشم اوست، آيا در صورتى كه يك نفر اكراه كند و ديگرى امساك كند و سوّمى مرتكب قتل شود همان‌گونه كه اولياى دم مى‌توانند از قاتل گذشت كنند، آيا از اكراه‌كننده و امساك‌كننده نيز مى‌توانند گذشت كنند؟ يا اين كه اين يك حدّ الهى مانند حدّ زناست كه قابل گذشت نيست؟

جواب: چنانچه اولياى دم از ممسك و مكره صرف نظر كنند اجراى احكام مربوط به آنها، دليلى ندارد و شبيه حكم قصاص است و حكم مكره و ممسك هر دو حبس است و كور كردن، فقط حكم رأيى (بيننده يا ديده‌بان) مى‌باشد و آن در صورت خاصّى است.

سؤال ١٢٦٤- آيا مجنىٌ عليه (كسى كه جنايتى بر او واقع شده) مى‌تواند قبل از آن كه بميرد، جانى را از قصاص نفس عفو نمايد؟ در فرض قصاص عضو چطور؟