استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٢٧ - ضمان طبيب

رفع مسئوليّت شرعى نمود؟ و مثلا اگر قبل از عمل جرّاحى، بيمار مجبور به امضاى شرايطى باشد كه در صورت هر گونه ناموفّق بودن جرّاحى وى هيچ گونه حقّ و حقوقى بر جرّاح و بيمارستان ندارد، آيا در صورت هر گونه اختلال در جرّاحى مى‌توان مدّعى شد كه با توجّه به امضاى قبلى بيمار، كادر درمانى هيچ مسئوليت شرعى ندارد؟

جواب: بهترين راه براى حلّ مشكل پزشكان از نظر ضمان شرعى اين است كه از طريق رسانه‌هاى گروهى و طرق ديگر اعلان همگانى، اعلام شود كه پزشكان نهايت سعى و كوشش و دقّت خود را براى درمان بيماران به كار مى‌گيرند ولى با توجّه به جهات مختلف اعمّ از كمبودهاى علم پزشكى و وسايل شناخت بيماريها و اختلاف وضع جسمانى و روحى بيماران و خطاهاى احتمالى كه در طبيعت هر انسانى نهفته است چون بشر به هر حال جايز الخطاست ممكن است عوارضى پيش آيد، پزشكان در برابر آن مسئول نيستند و مراجعه به پزشك به معناى قبول اين رفع مسئوليّت است ولى البتّه در برابر عوارضى كه بر اثر سهل‌انگارى تقصير حاصل شود مسئوليّت آنها بر قوّت خود باقى است، اين اعلان ممكن است به صورت تابلويى در تمام مطب‌ها و بيمارستانها نيز نصب شود به طورى كه به همه مراجعين تفهيم گردد و در مورد جرّاحيهاى مهمّ برائت خصوصى نيز گرفته شود.

سؤال ١٤١٢- در فرض مسأله ١٤١٠ اگر بيمار، كاملا بيهوش باشد و در حال حاضر هيچ شخص بالغ يا نابالغ كه خويشاوند وى باشد نيز در دسترس نباشد و از طرفى جان بيمار در خطر فورى باشد، جهت اجازه و شرط چه بايد كرد؟ آيا مى‌توان طبق وظيفه پزشكى هر گونه اقدام ممكن را بدون اجازه انجام داد؟ اگر سهواً با اقدامات غير مؤثّر به مرگ بيمار تسريع بخشيده شود مسئوليّتى بر گردن پزشك معالج خواهد بود؟ و اگر به خاطر خوف از عدم تأثير درمان و كمك به تسريع مرگ و مديون شدن، پزشك هيچ كارى انجام ندهد آيا در اين صورت پزشك مسئول خواهد بود؟ زيرا