دانش رجال از ديدگاه اهل سنت - جديدى نژاد، محمد رضا - الصفحة ١٦٩ - مقدمه
٦. كتابهايى كه در مورد تاريخ وفات محدّثان و علما نگارش يافتهاند؛
٧. كتابهايى كه در مورد رجال شهر خاصّى نگارش يافتهاند؛
٨. كتابهايى كه مؤلفان آن، فقط نام مشايخ خود را در آن ذكر كردهاند[١] و چون در اغلب اينگونه كتابها، ترتيب ذكر مشايخ به حسب حروف معجم است، به آنها «معاجم الشيوخ» گفته مىشود.
٩. كتابهايى كه در زمينه انساب (نسبتهاى) رجال، نگارش يافتهاند.
اين انواع، همگى از تأليفات رجالى به شمار مىآيند؛ امّا به لحاظ موضوع هر يك از آنها و ميزان كارآمدى آنها در تعيين درجه سند احاديث، از جهت صحّت و ضعف، و نيز شناخت و تمييز اسناد متّصل از مرسل، برخى از آنها بيشتر مورد توجّه اهل حديث قرار گرفتهاند و صدق نام كتابهاى رجالى بر آنها بيش از ساير انواع است. در واقع، برخى از انواع نامبرده، به واسطه تخصّصى شدن علوم، هر يك علمى مستقل، امّا مرتبط با علم رجال به شمار مىآيند. از اين رو، در اين فصل، ما فقط به معرّفى كتابهاى رجالىاى مىپردازيم كه در هفت نوع از انواع مذكور، تأليف گرديدهاند. هفت نوع مزبور عبارتاند از:
١. كتابهاى درباره شناخت صحابيان؛
٢. كتابهاى درباره طبقات رجال؛
٣. كتابهاى عامى كه جامع بين شرح حال راويان ثقه و ضعيفاند؛
٤. كتابهايى كه درباره راويان ضعيف نوشته شده؛
٥. كتابهايى كه درباره راويان ثقه نوشته شده؛
٦. كتابهايى كه درباره رجال كتابهاى معيّنى نگارش يافتهاند؛
٧. كتابهايى كه در مورد رجال شهر خاصّى نوشته شدهاند.
اينك هر يك از انواع اين كتابها را از نظر مىگذرانيم.
[١]. گاهى هم عالمى ديگر به ذكر نام مشايخ عالمى ديگر پرداخته است.