دانش رجال از ديدگاه اهل سنت - جديدى نژاد، محمد رضا - الصفحة ١١٠ - گفتار سوم توثيق عام صحابيان

ليكن آلوسى (م ١٢٧٠ ق)[١]، برخلاف نظر جمهور محدّثان، معتقد است كه برخى از صحابيان، مرتكب گناه و كارهاى منافى با عدالت شده‌اند و اين چيزى نيست كه بتوان آن را انكار كرد. از نظر وى، مراد از عدالت جميع صحابيان آن است كه هيچ يك از آنان، از دنيا نرفته است، مگر آن كه به بركت مصاحبت با پيامبر صلى الله عليه و آله و يارىِ حضرتش توبه كرده و پاكيزه، به سراى آخرت شتافته است. آلوسى سپس در پاسخ اين توهّم كه اگر از برخى اصحاب، كارهاى خلاف عدالت واقع شده، بايد روايت آنها را نپذيريم، مگر آن كه بدانيم بعد از توبه روايت كرده‌اند، گفته است:

بعد از آن كه پذيرفتيم چنين صحابيانى به بركت مصاحبت با پيامبر صلى الله عليه و آله با توبه و پاكيزه از اين دنيا رفته‌اند، جاى چنين احتمالى وجود ندارد؛ زيرا صحّت توبه آنان، مقتضى تلافىِ اين امر به خبر دادن آنان از حال خودشان است.[٢]

[١]. شهاب الدين ابو عبد اللَّه سيد محمود بن عبد اللَّه بغدادى، مشهور به آلوسى، فقيه و مفسّر، صاحب‌تفسير معروف روح المعانى( ر. ك: ريحانة الأدب، ج ١، ص ٦٠).

[٢]. ر. ك: الأجوبة العراقية على الأسئلة اللاهورية، ص ١٠ و ٢٣- ٢٤؛ شدّ الرحال إلى علم الرجال، ص ١٤٩ و ١٥١( به نقل از كتاب مذكور).