دانش رجال از ديدگاه اهل سنت - جديدى نژاد، محمد رضا - الصفحة ٢٥٤ - ١ حاكم نيشابورى

يكصد حديث از احاديث صحيح البخارى و صحيح مسلم، ايراد گرفته و آنها را «معلول» دانسته است.[١] وى در حديث و علل آن و علم رجال، صاحب تأليفات بسيارى است كه مهم‌ترين آنها عبارت‌اند از: ١. السنن، معروف به سنن دار قُطنى، ٢. علل الحديث، ٣. الضعفاء والمتروكون.

ذهبى، دار قُطنى را در جرح و تعديل رجال، از جمله علماى معتدل و منصفى به شمار آورده كه‌گاهى در جرح و نقد رجال، متساهل نيز بوده است‌[٢] و تهانوى، وى را در جرحِ خصوص ابو حنيفه و پيروانش‌عيبجو و سختگير (مُتعنّت) دانسته است.[٣]

گروه سومِ علماى علم رجال‌

ويژگى‌هاى مشترك عالمانى كه در اين گروه قرار دارند، عبارت است از:

١. همه آنها از متأخّران شمرده مى‌شوند.

٢. همه آنها در علم رجال، صاحب تأليف‌اند.

٣. كتاب‌هاى آنان در علم رجال و نيز اقوال رجالىِ آنان در كتاب‌هاى حديثى‌شان مستفاد از كتاب‌هاى گروه دوم از بزرگان جرح و تعديل است.

١. حاكم نيشابورى‌

ابو عبد اللَّه محمّد بن عبد اللَّه نيشابورى، صاحب كتاب حديثى المستدرك على‌

[١]. ر. ك: ص ٢٠١- ٢٠٢ و ٢٠٤ كتاب.

[٢]. ر. ك: فتح المنّان بمقدّمة لسان الميزان، ص ٣٠٥.

[٣]. قواعد فى علوم الحديث، ص ١٩٣. همچنين، ر. ك: تذكرة الحفّاظ، ج ٣، ص ٩٩١- ٩٩٥( ش ٩٢٥)؛ طبقات الحفّاظ، ص ٤١٠- ٤١١( ش ٨٩٥)؛ سير أعلام النبلاء، ج ١٦، ص ٤٤٩- ٤٦٠( ش ٣٣٢)؛ تاريخ بغداد، ج ١٢، ص ٣٤- ٣٩( ش ٦٤٠٤).