دانش رجال از ديدگاه اهل سنت - جديدى نژاد، محمد رضا - الصفحة ٢٤٥ - ١٤ ابن خراش
بوده كه ضرب المثل شمرده مىشده است. وى به علوم و مشكلات احاديث معلول نيز وقوف كامل داشته و در اين زمينه، كتاب العلل الصغير و العلل الكبير را تأليف نموده است.
ترمذى براى استماع حديث و ملاقات مشايخ به شهرهاى مختلف خراسان و عراق و نيز به حرمين شريف مسافرت كرد. وى از شاگردان بخارى بوده و با خود بخارى نيز در شاگردى نزد برخى از مشايخ، مشاركت داشته است.
ذهبى، ترمذى را جزو علماى جرح و تعديلى كه در تضعيف رجال، متساهل بودهاند، به شمار آورده است[١]. منشأ نسبت تساهل به وى آن است كه ترمذى، در كتاب السنن خود، در موارد قابل توجهى احاديث ضعيف را حَسَن و يا حتى صحيح دانسته است. از اين رو، ذهبى آراى منفرد ترمذى را در تصحيح و تحسين احاديث، قابل اعتماد ندانسته است.[٢]
١٤. ابن خِراش
ابو محمّد عبد الرحمان بن يوسف بن سعيد بن خراش مروزى بغدادى، به سال ٢٨٣ هجرى وفات يافته است. ابن خراش، از حافظان حديث بوده و به وى نسبت تشيّع داده شده و گفتهاند كه در مثالب (معايب) ابو بكر و عمر، كتابى تأليف كرده است.
ابن عدى، در مورد ديانت وى گفته است كه ابن خراش به تشيّع ياد شده و اميدوارم كه وى در دروغ، متعمد نبوده باشد. ذهبى، ابن خراش را زنديق و معاند حق دانسته و علم وى را نيز مايه خسران وى دانسته است.
[١]. أربع رسائل فى علوم الحديث( ذكر من يعتمد قوله فى الجرح و التعديل)، ص ١٧٢.
[٢]. ر. ك: فتح المنّان بمقدمة لسان الميزان، ص ٢٩٥- ٢٩٦؛ سير أعلام النبلاء، ج ١٣، ص ٢٧٠- ٢٧٧( ش ١٣٢)؛ تذكرة الحفّاظ، ج ٢، ص ٦٣٣- ٦٣٥( ش ٦٥٨)؛ الأنساب، ج ١، ص ٤٥٩- ٤٦٠؛ طبقات الحفّاظ، ص ٣٠٠( ش ٦٣٤).