دانش رجال از ديدگاه اهل سنت - جديدى نژاد، محمد رضا - الصفحة ١٩٦ - ٢ مسند أحمد

وجود اين اقسام در مسند احمد، بجز قسم آخر، نزد علما مشهور و مورد اقرار خود وى است، چنان كه وى در بيان روش خود در مسند، خطاب به فرزندش گفته است:

قصدت فى المسند الحديث المشهور، وتركت الناس تحت ستراللَّه ولو أردت أن أقصِدَ ماصحَّ عندى، لم أرومن هذا المسند إلّاالشى‌ء بعد الشى‌ء، ولكنّك يا بنى! تعرف طريقتى فى الحديث، لست أُخالف ماضعف إذا لم يكن فى الباب مايدفعه.[١]

قصد من در مسند، نقل حديث مشهور بوده است و مردم را در پوشش خداوند وانهادم و اگر من اراده مى‌كردم، نقل احاديثى را كه نزدم صحيح است، فقط چند حديث را از اين مسند نقل مى‌كردم؛ ليكن اى فرزندم! تو روش مرا در نقل حديث مى‌شناسى. من با حديثى كه ضعيف شمرده شده، در صورتى كه در باب خودش، حديث بهترى كه با آن منافات دارد، وجود نداشته باشد، مخالفت نمى‌كنم.

شيوه احمد بن حنبل نيز وجود احاديث ضعيف را در مسند، تصديق مى‌كند؛ زيرا وى در كتاب ديگرش العلل، تعداد قابل توجهى از احاديثى را كه در مسند نقل كرده است، از جهت صحّت مورد اشكال قرار داده و معلول دانسته است.

اصولًا وى در مسند، فقط نقل احاديث صحيح را برخود شرط نكرده است و عبارتى كه پيش از اين نقل شد، به وضوح اين مطلب را تصديق مى‌كند و در عمل نيز هرگز ملتزم به چنين چيزى نگرديده است، چنان كه وقتى از خود وى در مورد برخى از احاديثى كه در مسند نقل كرده است، پرسش شده، به تضعيف آنها مبادرت كرده است.[٢]

[١]. همان، ص ٦٦.

[٢]. براى اطّلاع بيشتر، ر. ك: مسند الإمام أحمد بن حنبل، ص ٦٦- ٧٢( مقدّمه).