عدل الهى - رکنی لموکی، محمد تقی - الصفحة ٨٠
فى تَقَلُّبِ الاحوالِ عُلِمَ جواهِرُ الرِّجال. «١» در دگرگونى روزگار گوهر مردان آشكار مىگردد.
از آثار ديگر بلايا براى مومنان آن است كه روح مقاومت و پايدارى را در آنان تقويت مىكند. بلاديدگان و سختى كشيدگان در برابر حوادث بردبارتر و پايدارترند. اين مسئله درباره ملل هم صادق است. چه بسيار از ملتها كه با استقامت در مقابل سختيها و ناملايمات، راه عزت و سربلندى پيمودهاند و پس از مدتى به آرامش و راحتى رسيدهاند. امام صادق (ع) مىفرمايد:
انَّ اهلَ الحقَّ لم يَزالوا مُنذُ كانوا فى شِدَةٍ، اما انَّ ذلكَ الى مُدّةٍ قَلِيلَةٍ و عافيةٍ طويلةٍ. «٢» اهل حق [مومنان] هميشه در سختى بودهاند، اما بدانيد كه دوره اين سختى كوتاه است و سرانجامش آسايشى طولانى است.
ديگر آنكه بلايا، مومنان را از خواب غفلت بيدار مىكند. امام على (ع) مىفرمايد:
اذا رايتَ اللّهَ سُبحانهُ يُتابِعُ عليكَ البلاءَ فَقَد ايَقظَكَ. «٣» هرگاه ديدى خداى سبحان، پياپى برتو بلا نازل مىكند، بدان كه تو را (از خواب غفلت) بيدار كرده است.
گاهى بلايا باعث زدودن گناهان انسان و گرفتن پاداش مىگردند. امام على (ع) مىفرمايد:
الحَمداللهِ الذى جَعَل تَمحيصَ ذُنوبِ شِيعتِنا فى الُّدنيا بِمِحنَتِهِم، لِتَسلَمَ بِها طاعاتُهُم و يَستَحِقوا عَلَيها ثَوابها. «٤» سپاس و ستايش خدايى را كه رنج و گرفتارى پيروان مارا مايه زدودن گناهان آنان در دنيا قرار داد تا با اين رنجها و بلاها طاعاتشان سالم ماند و سزاوار پاداش شوند.
ج. مقام يافتن پيامبران از منظر دين، فلسفه وقوع مصائب و بلايا براى انبيا، ارتقاى درجه آنان و دريافت جايگاهى برتر نزد پروردگار است. قرآن كريم درباره حضرت ابراهيم (ع) به همين مطلب اشاره كرده است: