عدل الهى - رکنی لموکی، محمد تقی - الصفحة ١٠٣

درس شانزدهم: عدل الهى و شفاعت: مقدمه‌ «شفاعت» از ريشه «شفع» به معناى جفت، گرفته شده و بدان معناست كه مقربان درگاه خداوند از آن جهت كه موقعيتى در پيشگاه با عظمت او دارند، مى‌توانند طبق شرايطى، براى گنهكاران وساطت كنند و از خداوند متعال بخواهند تا از گناه آنان چشم بپوشد. در شفاعت، گويى منزلت شفاعت كننده با ديگر عوامل نجات موجود در شخص شفاعت شونده همراه مى‌گردد و اين دو با هم جفت و مايه نجات مى‌شوند. شفاعت از درهاى رحمت الهى است كه خداوند، خود، بر بندگانش گشوده است تا از اين رهگذر آنان را ببخشايد و از نقايص، بپيرايد و شايسته بهشت كند. در واقع، شفاعت، تجلى بزرگ‌ترين و فراگيرترين رحمت الهى است كه از طريق اولياى خدا به ويژه رسول اكرم (ص) و اهل بيت گرامى اش (ع) متبلور مى‌گردد. درباره مسئله شفاعت شبهاتى مطرح است كه مهم‌ترين آنها عبارت اند از:
بيان شبهه‌ اگر حكم الهى در عذاب گنهكاران مقتضاى عدالت است، پذيرفتن شفاعت درباره آنان خلاف عدل است. از سوى ديگر، اگر نجات از عذاب، كه مقتضاى پذيرفتن شفاعت است، عادلانه است، حكم به عذاب كه قبل از شفاعت وجود دارد، غيرعادلانه بوده است. در هر صورت، عذاب با مغفرت بر اثر شفاعت، دو امر متضادند و جمع بين ضدين صحيح نيست؛ ضمن آنكه وعده شفاعت، مستوجب گستاخى گنهكار در گناه هم مى‌شود.
پيش از آنكه استدلال را خود بر رد اين شبهه بيان كنيم، شايسته است به عنوان مقدمه جايگاه شفاعت را در متون دينى بررسى كنيم.