عدل الهى - رکنی لموکی، محمد تقی - الصفحة ٣٤

خلاصه درس‌ از سه طريق مى‌توان بر اثبات عدل الهى، برهان اقامه كرد:
اول: عقل. كه سه ب عدل الهى ٣٨ پاسخ به برهان دوم جبرگرايان ص : ٣٨ رهان در آن بيان شده است:
الف. برهان حكمت الهى. منظور از برهان حكمت الهى آن است كه خداوند، حكيم است و بر اساس حكمت خود عدل در تكوين، تشريع و جزا دارد.
ب. برهان كمال الهى. منظور از اين برهان آن است از آنجايى كه خداوند تمام كمالات را دارد، پس ريشه‌هاى ظلم (همچون نيازمندى، جهل، هواپرستى ...) كه جملگى نقص به شمار مى‌روند، در ذات او وجود ندارد.
ج. برهان حسن عدل- قبح ظلم. مراد از اين برهان آن است كه عقل هر انسان عاقلى، حكم مى‌كند كه ظلم قبيح و عدل نيكوست. پس خداوند كه جميع صفات نيكو را دارد، مى‌بايد عادل و از ظلم مبرا باشد.
دوم. فطرت. برهان فطرت بدان معناست كه عدالت خواهى در فطرت و نهاد انسان است اگرچه مستدل به دلائل عقلى نباشد. با توجه به اين واقعيت، مى‌توان نتيجه گرفت حال كه عدالت‌طلبى در نهاد انسان است پس به طريق اولى در خالق انسان هم وجود دارد؛ چرا كه هيچ گاه فاقد شى نمى‌تواند معطى آن باشد.
آخرين دليل بر اثبات عدل الهى، دليل نقلى است. آيات و روايات فراوانى، مويد اين حقيقت است كه خداوند متعال عادل است.
پرسش‌ ١. برهان حكمت الهى بر اثبات عدل الهى را توضيح دهيد.
٢. برهان كمال الهى بر اثبات عدل الهى را توضيح دهيد.
٣. از طريق حسن و قبح عقلى، عدل الهى را اثبات كنيد.
٤. فطرت انسان چگونه بر عدل الهى گواهى مى‌دهد؟
٥. يك آيه براى اثبات عدل الهى در تشريع بنويسيد.
٦. على (ع) درباره عدل الهى چه فرموده‌اند؟