عدل الهى - رکنی لموکی، محمد تقی - الصفحة ٧٩
پاسخ دوم در پاسخ پيش به فوائد مصائب و بلايا اشارهاى داشتيم. اكنون به عنوان پاسخ دوم، برخى از مهمترين اين فوائد را ذكر مىكنيم. مرادمان از اين تذكر، آن است كه بدانيم مصائب و بلايا نمىتوانند عدل الهى را دچار ترديد كنند؛ زيرا با دقت در ماهيت اين گونه پديدهها متوجه مىشويم كه آثار مفيد و خيرى در آنها نهفتهاند كه باعث رشد و كمال نوع انسان مىگردند.
آثار مفيد بلايا و مصائب، بسيار است. در اين باره حديثى از اميرالمومنين على (ع) را برگزيده، توضيحى درباره آن مىدهيم.
انّ البلاءَ لِلّظالِمِ ادَبٌ وَ لِلمُومنِ امتحانٌ و لِلانبياءِ دَرَجةٌ و لِلاولياءِ كرامَة. «١» بلا براى ظالم تنبيه است و براى مومن امتحان. براى انبيا، درجه است و براى اوليا كرامت.
الف. تنبيه ظالمان غرور و تكبر، آفتى است كه ظالم عدل الهى ٨٤ پاسخ به شبهه: ١. مرگ و نگرانى ص : ٨٤ ان به آن مىلغزند و بر ضعيفان ستم مىكنند. از اين رو، هرگاه خداوند مصلحت بيند، آنان را به وسيله بلايا تنبيه مىكند.
على (ع) مىفرمايد:
الظُّلمٌ تبعاتٌ موبقاتٌ. «٢» ستمگرى پيامدهايى بس مهلك دارد.
در رواياتى ديگر بيان مىدارد كه ممكن است اين پيامدهاى مهلك هم در دنيا و هم در آخرت پيش آيند:
الظِّالمُ طاغٍ يَنتَظِرُ احدَى النِقمَتين. «٣» ستمگر، سركشى است كه در معرض يكى از دو خشم [دنيوى و اخروى] قرار دارد.
ب. امتحان مومنان خداوند تبارك و تعالى گاهى با بلا و مصيبت مومنان را مىآزمايد اين- در صورتى كه مومن سربلند از آزمايش بيرون آيد- ثمرات فراوانى دارد؛ از جمله آنكه باعث شكوفايى استعدادهاى او مىگردد. على (ع) مىفرمايد: