خلاصه درس‌ مقتضاى اعتقاد به قضا و قدر عينى خداوند اين است كه تمام پديده‌ها از آغاز تا پايان تحت تدبير حكيمانه الهى اند. افعال انسانى از سويى مستند به اراده خداوند و از سويى ديگر مستند به اختيار خود اويند؛ مانند تاثير چند علت طولى كه علل اخير وابسته به علل مقدم‌اند. از اين رو، استناد وجود افعال اختيارى انسان به خداى متعال، منافاتى با استناد آنها به خود وى ندارند. اعتقاد به قضا و قدر الهى آثارى نظير معرفت بيشتر به خداوند، موجب تكامل انسان، نهراسيدن از ناگواريها و كسب ملكات فاضله‌اى همچون صبر و توكل و رضا و تسليم دارد. بدا به معناى تغيير سرنوشت انسان به دست خود اوست. انسان با اعمالى كه انجام مى‌دهد، مى‌تواند سرنوشتى را كه تا پيش از آن برايش ثابت بوده، تغيير دهد. اعمالى نظير دعا، صدقه و صله رحم سرنوشت انسان را خوب و اعمالى نظير گناه، بخل و قطع رحم، سرنوشت انسان را بد مى‌كند.
پرسش‌ ١. انواع تاثير علل متعدد بر معلول واحد را بنويسيد.
٢. چگونه اعتقاد به قضا و قدر الهى با اختيار انسان سازگار است؟
٣. آثار اعتقاد به قضا و قدر الهى را بيان كنيد.
٤. بدا چيست؟
٥. لوح محفوظ و لوح محو و اثبات را تعريف كنيد.
٦. فوايد اعتقاد به بدا را بنويسيد.