عدل الهى - رکنی لموکی، محمد تقی - الصفحة ٩٧

آرى، كسانى كه كسب گناه كنند، و آثار گناه، سراسر وجودشان را بپوشاند، اهل آتش اند و جاودانه در آن خواهند بود و آنها كه ايمان آورده و كارهاى شايسته انجام داده‌اند، اهل بهشت‌اند و هميشه در آن جاودانه خواهند ماند.
بزرگان دين نيز در سخنان خود، جاودانه بودن جهان آخرت را امرى قطعى خوانده‌اند. «١» ب. وجدان فطرى: از غرايز اصيل انسان، حب بقا و جاودانگى است كه دست آفرينش در فطرت او به وديعت نهاده است. خداوند هيچگاه چيزى را بدون حكمت در نهاد انسان نمى‌نهد.
ضميمه شدن حكمت الهى با ميل به جاودانگى، علتى است براى اثبات جاودان ماندن انسان در آن سرا. «٢» به عبارت ديگر، وجود اين ميل فطرى، هنگامى با حكمت الهى سازگار است كه زندگى ديگرى جز اين زندگى دنيايى در انتظار او باشد.
ج. عقل: براى درك بهتر اين دليل، يادآورى دو مقدمه بايسته است:
يك. خداوند تبارك و تعالى داراى جميع كمالات است. از جمله كمالات او حيات است. اين صفت ذات خداوند ازلى و ابدى است.
دو. هدف از آفرينش انسان كمالى جويى او و در پى آن رسيدن به سعادت كامل است.
خداوند براى تحقق اين مهم، به بيان قرآن، از روح خود در كالبد بشر دميد. «٣» تا اين روحِ مجرد، او را در رشد و تعالى مدد رساند. از مقدمات فوق دو نتيجه حاصل مى‌شود:
اول. از آنجا كه ذات پروردگار داراى صفت حيات جاودان است و از روح خود در انسان دميده است، بى گمان روح انسان تجرد يافته و پرتوى از صفات جمال خداوند گرديده است. پس روح انسان همچون ذات بارى تعالى مجرد از ماده است و موجود مجرد نابود شدنى نيست. انسان نيز مانند پروردگار جاودانه خواهند ماند؛ چراكه جاودانگى لازمه تجرد است؛ چنان كه فنا لازمه ماديت است. البته تفاوت روح مجرد انسان با ذات بارى تعالى آن است كه خداوند خالق، ازلى و ابدى است؛ اما انسان مخلوق، حادث و ابدى است.
دوم. انسانى كه در مسير تكامل وجودى خود گام مى‌نهد، به آن كامل مطلق مى‌پيوندد. از آثار