عدل الهى - رکنی لموکی، محمد تقی - الصفحة ٦٣

بيان دو نكته:
در پايان اين درس، اشاره به دو نكته مناسب است:
نكته اول‌ بحث تبعيضها اساساً از موضوع عدل وظلم خارج است؛ چرا كه ظلم در جايى مطرح است كه حق كسى از او سلب شود، اما هيچ كس تا قبل از آفرينش، حقى بر خدا نداشته كه او را به چه شكل، در چه زمان و در چه مكان بيافريند. هرچه هست از آن خود اوست و تنها ذات پروردگار بوده كه حق انتخاب و اجرا داشته است.
نكته دوم‌ آنان كه اين شبهه را درباره انسان مطرح مى‌كنند، معمولًا مدعى هستند كه چرا خداوند به يكى ثروت، قدرت، سلامت و غيره مى‌دهد، اما به ديگرى نمى‌دهد؛ همين نشانه تبعيض است.
در پاسخ مى‌گوييم اين شبهه درباره انسان به طور يقينى از موضوع عدل و ظلم خارج است؛ زيرا اولًا آن طور كه پيش از اين بيان شد، انسان موجودى مختار است؛ پس ثروت يا فقر، سلامت يابيمارى و بسيارى از اين امور، در دست خود اوست. خلاصه آنكه، برخوردارى و عدم برخوردارى و سلامت و بيمارى از ناحيه خدا نيست تا تبعيض باشد، بلكه اين امور در حوزه عمل اختيار انسان است. ثانياً در فرهنگ اسلامى، معيار وارزش انسانى، چيزى غير از امور ظاهرى است كه برخى تصور مى‌كنند. قرآن كريم مى‌فرمايد:
يَاأَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُم مِن ذَكَرٍ وَأُنثَى‌ وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوباً وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ (حجرات: ١٣)
اى مردم! ما شما را از مرد و زنى آفريديم، و شما را ملت ملت و قبيله قبيله گردانيديم تا از يكديگر شناخته شويد، به درستى كه ارجمندترين شما نزد خداوند، پرهيزگارترين شماست بى گمان خداوند داناى آگاه است.
پس امور ظاهرى مانند ثروت، قدرت و غيره فى نفسه از امور متعالى نيست كه داشتن يا نداشتن آن از مصاديق تبعيض باشد؛ بلكه آنچه مهم است، پيمودن مسير تكامل معنوى و رسيدن به قرب الى الله است كه تمام انسانها در دست يابى به آن، برابر خلق شده‌اند.