عدل الهى - رکنی لموکی، محمد تقی - الصفحة ١٠٠

است و به جهنم نمى‌رود. آيا اين با عدالت خداوند سازگاراست كه حتى مسلمانان گناهكار از عذاب نجات يابند؟
پاسخ‌ پذيرفتن دين اسلام، شرط لازم رستگارى كامل است؛ اما كافى نيست. علاوه بر پذيرش دين اسلام، ايمان و التزام فكرى و عملى به تعاليم دين ضرورى است. پس اگر فرد مسلمان، تنها با زبان اسلام آورد، اما در دل ايمان نياورد و پروايى از ترك واجب و لغزيدن به گناه نداشته باشد، هيچ تضمينى براى رهايى از دوزخ ندارد.
قرآن كريم درباره مسلمانانى كه هنوز به طور كامل ايمان نياورده‌اند مى‌فرمايد:
قَالَتِ الْأَعْرَابُ آمَنَّا قُل لَمْ تُؤْمِنُوا وَلكِن قُولُوا أَسْلَمْنَا وَلَمَّا يَدْخُلِ الْإِيمَانُ فِي قُلُوبِكُمْ. (حجرات: ١٤) عربهاى باديه نشين گفتند ايمان آورده‌ايم، بگو: شما ايمان نياورده‌ايد؛ بگوييد اسلام آورده‌ايم، و هنوز ايمان وارد قلب شما نشده است.
بر اين اساس، چه بسا فرد مسلمان به دليل نداشتن ايمان كامل، گناه ورزد و به دوزخ رود. البته اگر اين مسلمان به حد كفر و شرك نرسيده باشد، پس از تحمل عذاب و پاك شدن از آلودگى، به بهشت مى‌رود.
پيامبر خدا (ص) مى‌فرمايد:
يَخرُجُ مِنْ النّارِ مَنْ كانَ فِى قَلْبِهِ مِثقالُ ذَرّةٍ من ايمانٍ. «١» هركس ذره‌اى ايمان در دلش باشد، او را از آتش بيرون مى‌آورند.
پرسش چهارم‌ شما معتقديد مسلمان گناهكار به آتش دوزخ مى‌افتد، اما پس از مدتى رهايى مى‌يابد. آيا اين با عدل الهى سازگار است كه مسلمان گناهكار از دوزخ نجات يابد، اما ديگر گناهكاران در دوزخ جاودان باشند؟
پاسخ‌ همه كسانى كه وارد جهنم مى‌شوند، براى هميشه در جهنم نخواهند ماند؛ تنها گروهى خاص براى هميشه در دوزخ جاودان اند. بنابر قرآن كريم اين گروه شامل كسان زيرند: