ربيع بنت معوذ، نيز از زنان فاضل انصار مى‌گويد: ما جمعى از زنان مدينه بوديم كه پيوسته در كنار رسول خدا (ص) در غزوات شركت مى‌نموديم و به سپاه اسلام خدمت مى‌كرديم و در آبرسانى به جبهه كمك نموده و مجروحان را درمان مى‌نموديم و در انتقال مجروحان و اجساد شهداء به مدينه فعاليت داشتيم. [١]

گرچه پرستارى و مداواى مجروحان جنگى به صورت كنونى داراى تشكيلات سازمان يافته نبوده و زنان متعهد و مسلمان از روى احساس مسؤوليت و انجام وظيفه مشاركت در جهاد به اين امر خطير مى‌پرداختند لكن با بررسى نمونه‌هايى چون دو مورد گذشته مى‌توان چنين نتيجه گرفت كه در عصر پيامبر (ص) مسأله مراقبتهاى پزشكى در مورد جبهه از حالت عادى خارج شده و به صورت يك نهاد و جزئى از تشكيلات جبهه درآمده و كاروانهاى مراقبتهاى درمانى، پشت سر ستونهاى نظامى حركت مى‌كرده و در مواقع لازم به امدادهاى درمانى و خدمات ضرورى مى‌پرداختند.

تعبير

«كنّا نغز و رسول الله (ص)»

كه در گفتار ربيع بنت معوذ، ديده مى‌شود بخوبى حالت استمرار حضور كاروانهاى هر چند كوچك امداد پزشكى را در جبهه‌هاى جهاد روشن مى‌سازد و بيانگر اين نكته نيز هست كه اين عمل انسانى بنابر خواست قبلى و مسؤوليت‌پذيرى خود اين زنان بوده كه آنها را به همراهى با پيامبر (ص) در غزوات مى‌كشانيد.

گاه سپاه اسلام ماهها در منطقه‌هاى جنگى بسر مى‌بردند و زنان فداكار مسلمان همچنان دور از خانه و زندگى به وظيفه كمكهاى بهداشتى و مراقبتهاى درمانى اشتغال مى‌ورزيدند.

طبيعى است كه تماسهاى روزمره و حضور مداوم زنان در جمع مردان رزمنده عواطف نزديكى را فراهم مى‌ساخت و چنانكه در حوادث غزوه آمده است تعدادى از مردان رزمنده درخواست اجازه از پيامبر (ص) در مورد ازدواج با اين زنان مجاهد نمودند و نزول آيه: (فَمَا اِسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ‌) [٢] در همين مناسبت نازل گرديد و اجازه ازدواج موقت با زنان امدادگر جبهه داده شد. و تعدادى از صحابه رسول خدا (ص) به آن عمل نمودند. [٣]

[١] . رك: عسقلانى، ارشاد السّارى لشرح صحيح البخارى، ج ٥ ص ٨٢.

[٢] . نساء، آيه ٢٤.

[٣] . رك: تفسير مجمع البيان، ج ٣ ص ٣٢، تفسير البرهان، ج ١ ص ٣٥٩، تفسير التبيان، ج ٣ ص ١٦٢، تفسير جامع قرطبى، ج ٥ ص ١٢٠، تفسير در المنثور، ج ٢ ص ٤٧٨ و تفسير فخر رازى، ج ١٠ ص ١٠٨.