فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٨٩ - سابقه تاريخى مؤلفة قلوبهم
در تفسير البرهان از ابى الجارود از امام باقر (ع) نقل مىكند:
(مؤلفة قلوبهم عبارت بودند از ابوسفيان فرزند حرب فرزند اميه و سهيل بن عمرو و وى از قبيله بنى عامرين لوى بود و همام بن عمرو و برادرش و صفوان بن اميه فرزند خلف القرشى و نيز به جعشمى نسبت دارد و اقرع فرزند حابس الضيمى يكى از قبيله بنىحازم و عينيه فرزند حصين فرازى و مالك فرزند عوف و علقمه فرزند علاقه بمن چنين رسيده است كه رسول خدا هر كدام را صد شتر با سازمانهاى آنها و بيشتر و كمتر عطا فرمود). [١]
علامه مجلسى در بحارالانوار، اسامى زير را در زمره مؤلفة قلوبهم نام مىبرد:
(ابىسفيان صخر فرزند حرب، عكرمه فرزند ابىجهل، صفوان فرزند اميه، حارث فرزند هشام، سهيل فرزند عمرو، زهير فرزند ابىاميه، عبدالله فرزند اميه، معاويه فرزند ابوسفيان، هشام فرزند مغيره، اقرع فرزند حابس و عينيه فرزند حصن). [٢]
وى طى حديثى نقل مى كند: رسول خدا به ابوسفيان صد شتر بخشيد و به معاويه فرزند او صد شتر و نيز به ترتيب زير حكيم بن حزام، نصر بن حارث، علاء بن حارثه، حارث بن هشام، جبير بن مطعم، مالك بن نصزى، علقمه بن علاثه، اقرع بن حابس و عينية بن حصن هر كدام صد شتر بخشيد و به عباس فرزند مرداس چهار شتر بخشيد و وى كه از اين تقسيم بغضب آمده بود اين شعر را سرود: آيا غنايم مرا و غنايم عبيد را بين عينيه و اقرع تقسيم مىكنى و هرگز حصن و حابس بر مرداس در هيچ مجلسى تفوق نيافتهاند و من از هيچكدام از آنان پستتر نيستم هر كس را كه امروز پست شمردى هرگز رفعت و سربلندى نخواهد يافت؟ من در حالى كه قدرتمند و پيروزمند بودم چيزى نصيبم نگرديد. [٣]
مقريزى در امتاع الاسماع مىنويسد: اسيران جنگ در حدود شش هزار بودند و شترها بيست و چهار هزار نفر كه در ميان آنها دوازده هزار ناقه بود و گفته مىشود چهل هزار بيشتر تعداد گوسفندان بود و چهار هزار اوقيه نقره در جنگ حنين نصيب مسلمين شد و پيامبر اكرم (ص) مازاد بر مؤلفة قلوبهم را بين مردم تقسيم فرمود و سهم آنان براى هر
[١] . رك: تفسير البرهان، ج ٢ ص ١٣٤.
[٢] . رك: بحارالانوار، ج ٢١ ص ١٥٩.
[٣] . رك: بحارالانوار، ج ٢١ ص ١٧٠.