فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٧٦ - مبحث سوم بسيج نيروهاى رزمنده

از ديدگاه اسلام ايمان و عقيده شاخص ملت و عنصر واقعى تكوين آن محسوب مى‌گردد و ملت اسلامى را افراد و توده‌هايى تشكيل مى‌دهند كه به آيين اسلام گرويده و به عقيده و قانون اسلام ايمان آورده و روى همين اساس اسلام بجاى ملت، اصطلاح امت را بكار برده و توده متشكل معتقد به آيين اسلام را امت واحدى دانسته است:

(إِنَّ هٰذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً وٰاحِدَةً وَ أَنَا رَبُّكُمْ فَاعْبُدُونِ‌)١. و در آيه ديگر ملت مسلمان به عنوان يك گروه و امت ممتاز و ميانه‌رو و نمونه معرفى شده است: (وَ كَذٰلِكَ جَعَلْنٰاكُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِتَكُونُوا شُهَدٰاءَ عَلَى اَلنّٰاسِ‌) [٢] . بر طبق نظريه اسلام مجتمع اسلامى چون دست واحدى در برابر بيگانگان محسوب مى‌گردند و افراد مسلمان همه يكسان مانند مصالح ساختمان واحد و مستحكمى هستند كه هر كدام به نوبه خود در ابقاء و استحكام اين بناى منظّم دخيل مى‌باشند و ايمان تنها وسيله و عنصر ارتباط و بهم پيوستگى و تعاون آنهاست.

اسلام براى استحكام بخشيدن به ريشه‌هاى الفت و همبستگى اجتماعى و وحدت امت، هر نوع امتياز نژادى و نسبى را محكوم شمرده و مسلمانان را برابر و برادر خوانده و همه را چون دندانه‌هاى شانه، مساوى و در برابر حق يكسان دانسته است.

در آيه ١١١ از سوره توبه به همه توده‌ها چنين اعلان شده: هر گروه و دسته‌اى كه براه حق برگردند و بر طبق وظايف اسلامى قانون اسلام را گردن نهند و اقامه نماز و ايتاء زكوة نمايند، برادر دينى شمايند. [٣]

على (ع) در برابر زن عربى كه از تقسيم مساوى غنايم و از اينكه وى با مرد عجمى يكسان سهم برده ابراز ناراحتى مى‌نمود فرمود: (من در تقسيم اين غنايم هيچ‌گونه برترى از براى فرزندان اسماعيل (عرب) نسبت به ديگران نمى‌بينم) و نيز در يكى از پيامهاى آن حضرت چنين آمده است: ما همه سرباز يك وطن هستيم و همگى از يك ناموس و دين دفاع مى‌كنيم و به سوى يك هدف پيش مى‌رويم، هيچ كس را بر ديگرى حق برترى و تفوق طلبى نيست، منصب امارت و فرماندهى تا هر پايه كه باشد محكوم قانون مساوات مى‌باشد، ما همه برادر و برابريم.

[١] . انبيا، آيه ٩٢.

[٢] . بقره، آيه ١٤٣.

[٣] . توبه، آيه ١١، (فَإِنْ تٰابُوا وَ أَقٰامُوا اَلصَّلاٰةَ وَ آتَوُا اَلزَّكٰاةَ فَإِخْوٰانُكُمْ فِي اَلدِّينِ‌).