فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٠٧ - ضرورت سازمان اطلاعاتى در مديريت جهاد

ديگر دشمن نيز با توجه به اينكه اطلاعات مربوط به او براى دولت اسلامى پوشيده نيست به نوعى محدوديت در عمل كشانده مى‌شود.

[٣] . در يكى ديگر از نامه‌هاى امام (ع) به يكى از واليان خود چنين آمده است:

«و اخرج طائفة من اصحابك حتى تمّر بارص اسواد كورة بعد كورة فتسألهم عن عمّالهم و تنظر فى سيرتهم». [١]

(گروهى از ياران همكار خود را به سرزمين سواد (عراق) بفرست تا گشتى در سراسر آن بزنند و شهر به شهر بگردند و از مردم در مورد كارگزارانشان تحقيق كنند تا تو از سيره و عملكرد آنان مطلع شوى و بر آنان نظارت كنى).

ابو يوسف مؤلف كتاب الخراج كه در زمان خود قاضى القضاة و از مشاوران خلفا بود به استناد اين سخن امام (ع) به خليفه زمان خود توصيه مى‌كند كه براى صلاح دولت لازم است گروهى از افراد لايق كه ديندار و امانتدارند به شهرها گسيل شوند تا اوضاع و احوال مردم را در رابطه با كارگزاران و عملكرد مأموران به خليفه گزارش دهند؛ تا اگر در ميانشان ظالم و متجاوزى باشد بركنار گردد كه اجازه ادامه كار به آنان حرام است. [٢]

٤. بسيارى از واجبات اسلامى و فرايض و مسؤوليتهاى دولت اسلامى جز از طريق كسب اطلاعات و تشكيلات مناسب آن امكان‌پذير نيست و بر اين اساس بايد جمع‌آورى و حفاظت اطلاعات را به عنوان مقدمه واجب از جمله واجبات كفايى به حساب آورد.

اگر آيه: (وَ أَعِدُّوا لَهُمْ مَا اِسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ‌)٣ صريحاً و به‌طور منطوق به وجوب ايجاد تشكيلات اطلاعاتى دلالت نداشته باشد و كلمه «قوه» در آيه به معنى قدرت نظامى و تسليحاتى تفسير شود، حداقل از باب مقدمه واجب بر ضرورت چنين تشكيلاتى كه اصولاً نوعى قدرت نظامى هم محسوب مى‌شود دلالت خواهد داشت و ترديدى نيست كه بدون اطلاع از وضع دشمن از نظر توان كمّى و كيفى، سياسى و نظامى چگونه مى‌توان قدرت نظامى برترى را كه دستور صريح آيه است كسب نمود.

نتيجه‌اى كه از اين استدلال، به دليل مقدمه واجب مى‌توان به دست آورد اينست كه نه تنها ايجاد تشكيلات مناسب براى كسب اطلاعات و حفاظت آن در مديريت جهاد لازم ٣

[١] . رك: ابو يوسف، الخراج، ص ١٢٨.

[٢] . همان.

[٣] . انفال، آيه ٦٠.