تحليلى بر دعاهاى انبيا در قرآن - خزائلی، محمدعلی - الصفحة ٣٢ - آداب ظاهرى هنگام دعا

را با حالت زارى و پنهانى بخوانيد.) امام رضا عليه السلام مى‌فرمايد: «دَعوَةُ الْعَبد سِرّاً دَعوَةٌ واحِدَةٌ تَعدِل سَبعينَ دَعوَةً عَلانيةً‌[١]؛ دعا و خواندن پنهانى يك دعا معادل با هفتاد دعاى آشكار است.»

[٥] - تعميم دعا: ابن قداح از امام صادق عليه السلام نقل مى‌كند: قال رسول اللّه: (اذا دَعا احَدُكُم فَلْيَعُّمَ فَاِنَّهُ اَوْجَبُ لِلدُّعاء؛[٢]وقتى يك نفر از شما خواست دعا كند، دعايش را به ديگران هم تعميم بدهد كه اين كار در اجابت دعا بيشتر مؤثر است).

٦ - اجتماع در دعا و اهمّيّت جماعت: خداوند به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مى‌فرمايد:

(وَ اِصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ اَلَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَداةِ وَ اَلْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ‌؛[٣]با كسانى باش كه خداى خود را صبح و شام مى‌خوانند و تنها رضاى او را مى‌طلبند). همچنين در سورۀ شعراء درمدح پيامبر مى‌فرمايد: (وَ تَوَكَّلْ عَلَى اَلْعَزِيزِ اَلرَّحِيمِ اَلَّذِي يَراكَ حِينَ تَقُومُ وَ تَقَلُّبَكَ فِي اَلسّاجِدِينَ إِنَّهُ هُوَ اَلسَّمِيعُ اَلْعَلِيمُ‌؛[٤]و بر خداوند عزيز و رحيم توكّل كن. خدائى كه تو را هنگامى كه به عبادت بر مى‌خيزى و با سجده كنندگان پائين و بالا مى‌شوى و با ايشان نماز مى‌خوانى، مى‌بيند. او است خداى شنوا و دانا.)

ظاهر اين دو آيه، سجده كنندگان در نماز است كه يكى از ايشان رسول خدا مى‌باشد و با نماز جماعت آن جناب منطبق مى‌شود و عبادت و دعاى دسته جمعى حضرت، با اصحاب را مى‌رساند كه مورد نظر و عنايت پروردگار است. عبد الا على از امام صادق عليه السلام روايت مى‌كند: «ما اجتَمَعَ اَرْبَعَةُ رَهْطٍ قَطُّ عَلى اَمْرٍ واحِدٍ فَدَعَوُا اللّهَ اِلاّ تَفَرَّقوا عَن اِجابةِ‌؛٥هيچ چهار طائفه‌اى هيچ وقت بر امرى اجتماع نكردند، پس خدا را خواندند مگر اينكه وقتى متفرّق شدند دعايشان مستجاب شده است.» بعيد نيست هر كدام از اين چهار طائفه ده نفره باشند تا تعداد افراد چهل نفر بشود و دعايشان مستجاب گردد.

[١]- عُدَّة الداعى، باب اسراء بالدعاء/ ص ١٤٣، چاپ وجدانى.

[٢]- اصول كافى/ ج ٢، باب العموم فى الدعاء/ حديث ١، ص ٤٨٧.

[٣]- كهف/ ٢٨

[٤]- شعراء/ ٢١٧ تا ٢٢٠

[٥]- اصول كافى/ جلد ٢ / باب الاجتماع فى الدعا/ حديث ٢.