تحليلى بر دعاهاى انبيا در قرآن - خزائلی، محمدعلی - الصفحة ٢٥٦ - نكات آموزند&#١٧٢٨ دعاى عمومى انبيا و مردان الهى در جنگ

جمعيت كافران پيروز گردان).

رِبّيون چه كسانى هستند؟

مرحوم طبرسى مى‌فرمايد طبق يك قول ضمير در فعل «قالوُا» برميگردد به پيامبر هر زمانى با پيروانش (ربيّون) و طبق يك قول فقط برميگردد به ربّيون. بنابراين بر اساس قول اول اين دعا از اكثر پيامبران و پيروان آنها است كه قرآن نقل مى‌كند.

در ربّيون پنج احتمال داده شده است كه دو احتمال آن را نقل مى‌كنيم:

١ - ابن عباس گفته: اينها فقهاء و علماء صابر هستند. ٢ - اخفش گفته: اشخاصى هستند كه منسوب به رَبّ مى‌باشند يعنى متمسّكين به عبادت خدا و بزرگى او.

نكات آموزندۀ دعاى مشترك انبيا و مردان الهى در جنگ

١ - صبر و ثبات قدم

منظورِ خداوند از ذكرِ حالِ گذشتگان و دعاى آنها، ترغيب و تشويق اصحاب پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم مى‌باشد كه آنها هم در سختيها و بحرانهاى جنگ اين سخن را بگويند و سخنى نگويند كه موجب ضعف آنها و طمع دشمن شود و مانند پيروان صابر و پابرجاىِ پيامبران گذشته عمل كنند كه در جنگ ثابت قدم بودند و هيچ فكرى نداشتند و هيچ سخنى در موقع شدت جنگ نمى‌گفتند مگر آن كه روى نياز به درگاه خداوند كار ساز مى‌آوردند و با اينكه عالمانِ عادل و فقيهانِ دانشمند و يا مؤمنان درستكار بودند، ابتداء اقرار به گناه و تعدّى و افراط و تفريط خود در عمل و در حقِّ عبوديت مى‌نمودند. چون بنده هر قدر مطيع و درستكار باشد و عبادت كند باز نمى‌تواند شكر نعمت و حق مولويّت حضرت احديتِ را به جا آورد و به قول سعدى:

از دست و زبان كه برآيد كز عهده شكرش به در آيد