تحليلى بر دعاهاى انبيا در قرآن - خزائلی، محمدعلی - الصفحة ٩ - پيشگفتار

بندگى و عبادت و موجب خوارى، ذلّت و دخول در آتش دانسته است.

(قُلْ ما يَعْبَؤُا بِكُمْ رَبِّي لَوْ لا دُعاؤُكُمْ‌؛[١]اى پيامبر به مردم بگو اگر دعاى شما نباشد، خداوند به شما ارج و بهايى نمى‌نهد.) مى‌فرمايد: دعا و توجه شما به خدا باعث قدر و قيمت و عنايت پروردگار مى‌شود.

خداوند در جاهاى مختلف قرآن، بندگان خود مخصوصاً انبيا عظام را دعوت به دعا و نيايش و تضرّع فرموده و آداب دعا و پرستش را به آنها تعليم داده است.

(وَ إِذا سَأَلَكَ عِبادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ اَلدّاعِ إِذا دَعانِ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَ لْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ‌؛[٢]و چون بندگان از دورى و نزديكى من از تو (پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم) بپرسند، بدانيد كه من به آنها نزديك هستم. هركس مرابخواند، دعاى او را اجابت مى‌كنم. مردم بايد دعوت مرا بپذيرند و به من ايمان آورند تا به سعادت و هدايت برسند و مطمئن باشند به شرط ايمان و اعتقاد به خدا، خواسته آنها برآورده و دعايشان مستجاب مى‌شود.)

زيرا كه:

(وَ يَسْتَجِيبُ اَلَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا اَلصّالِحاتِ وَ يَزِيدُهُمْ مِنْ فَضْلِهِ‌؛[٣]خداوند دعا و توبه كسانى را كه ايمان آوردند و نيكوكار شدند و عمل صالح انجام دادند مى‌پذيرد و از فضل و كرم خود بر ثواب آنان مى‌افزايد.)

طبيعى است كه پيامبران الهى و سفيران وحى، نمونۀ كاملِ ايمان و عمل صالح و مورد اِنعام پروردگار هستند و به تعبير قرآن: (أُولئِكَ اَلَّذِينَ أَنْعَمَ اَللّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ اَلنَّبِيِّينَ‌[٤])، مى‌باشند و دعا و تضرّعشان به درگاه خداوند پذيرفته شده است و معمولاً خواسته‌هاى آنها بر آورده شده و دعايشان مستجاب گرديده است، مگر در

[١]- فرقان / ٧٧.

[٢]- بقره / ١٨٦.

[٣]- شورى / ٢٦

[٤]- نساء/ ٦٩