تحليلى بر دعاهاى انبيا در قرآن - خزائلی، محمدعلی - الصفحة ٣٠ - كيفيّت و آداب ظاهرى و باطنى دعا

عَلَىَّ الْاِجابَةُ فَلا تَحتَجِبُ عَنّى دَعوَةٌ اِلا دَعوَةُ آكِلِ الْحَرامِ‌[١]؛ وظيفه تو دعا است و بر من است كه اجابت كنم؛ پس هيچ دعائى از من محجوب نمى‌ماند، مگر دعاى خورندۀ مال حرام». و پيامبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم مى‌فرمايد:

«مَنْ اَحَبَّ اَن يُستَجابَ دُعائَهُ فَليُطِب مَطعَمَهُ و كسَبَه[٢]؛ كسى كه دوست دارد دعايش مستجاب شود بايد خوراك و كسب خود را حلال قرار دهد و غذاى حرام نخورد». و اين روايت معروف است كه اگر كسى كه لقمه حرامى بخورد، خداوند تا چهل روز نمازش را قبول نمى‌كند؛ يعنى عبادتش خدا پسند نيست، هر چند صحيح باشد.

٦ - ستم به بندگان: ستم به بندگان و ضايع كردن حق و حقوق ديگران، مانع قبولى دعا و عبادت است. خداوند به حضرت عيسى عليه السلام مى‌فرمايد: به ظلمه بنى اسرائيل بگو: (لا تَدعُونِى وَالسُّحْتُ تَحْتَ اَقْدامِكُم[٣]؛ در حالى كه مال حرام را در اختيار داريد مرا نخوانيد.) اميرالمومنين على عليه السلام مى‌فرمايد: خداوند به عيسى عليه السلام وحى فرمود به بنى اسرائيل بگو من دعاى هيچ كس از آنها را در حالى كه به احدى از مخلوقاتم از طرف آنها ظلم و ستمى شده باشد، مستجاب نمى‌كنم.

كيفيّت و آداب ظاهرى و باطنى دعا

١ - طهارت: علاوه بر طهارت باطنى، پاكى دل و خلوص نيت، پاكى ظاهرى و داشتن وضو، نيز از شرائط استجابت دعا است.

٢ - استعمال بوى خوش

٣ - استقبال قبله (رو به قبله)

٤ - صدقه دادن قبل از دعا

[١]- عدة الداعى، باب ٣، الدّعامع اكل الحرام/ ١٢٨.

[٢]- همان.

[٣]- عدة الدّاعى، باب ٣، المتحمّل لمظالم العباد.