تحليلى بر دعاهاى انبيا در قرآن - خزائلی، محمدعلی - الصفحة ٣٦ - آداب بعد از دعا

مى‌برند؛ مثل اينكه مسكين، طلب طعام مى‌كند.

١٥ - شناخت واقعى خدا: به امام صادق عليه السلام عرض شد ما دعا مى‌كنيم، ولى مستجاب نمى‌شود، فرمودند: چون كسى را مى‌خوانيد كه خوب نمى‌شناسيد.[١]

آداب بعد از دعا

١ - برگشت به دعا و استمرار آن: بعد از اجابت و يا عدم اجابت در هر حال سزاوارتر است مدح و ثناى الهى بعنوان سپاسِ قبولىِ دعا ادامه يابد و بنده در دعا مداومت و ملازمت داشته باشد.

٢ - كشيدن دستها به صورت، بعد از دعا: و در روايات آمده است كه هيچ بنده‌اى دست به سوى خداى عزوجل دراز نكرد، مگر اينكه خداوند از اينكه آن دست را خالى برگرداند حياء مى‌كند؛ پس آنچه از فضل و رحمتش اراده كند، در آن قرار مى‌دهد. روى اين حساب وقتى يك نفر از شما دعا كرد، دستها را به سر و صورت خود بكشد.

٣ - ختم دعا به صلوات: بيان اين مطلب قبلاً در آدابِ حالِ دعا گذشت و علاوه بر اين امام صادق عليه السلام مى‌فرمايد در پايان دعابگوئيد: «ما شاءَ اللّه لا قُوَّةَ الاّ بِا للّه‌العَلّىِ الْعَظيِم». در اين صورت خطاب مى‌شود بندۀ من، تسليم امر من شد، حاجتش را برآورده كنيد.

٤ - دعا كننده بعد از دعا بهتر از قبل باشد: گناهانى كه بعد از دعا واقع مى‌شوند، چه بسيار مانع از قبولى آن مى‌شوند. اميرالمؤمنين على عليه السلام در دعاى كميل مى‌فرمايد: «اَللّهُمّ اغْفِرلِى الذُّنوُبَ الَّتِى تَحبِسُ الدُّعاَء؛ خدايا گناهانى را كه دعا را از قبولى جلوگيرى مى‌كنند، بر من ببخش.»

[١]- بحار/ج ٩٠ /ص ٣٨١.