تحليلى بر دعاهاى انبيا در قرآن - خزائلی، محمدعلی - الصفحة ٣٤ - آداب ظاهرى هنگام دعا
سَلْ حاجَتَك فَاِنَّ اللّه اَكْرَمُ مِن اَنْ يُسئَل حاجَتَين فَيَقْضِى اِحْداهُما و يَمنَعُ الاُخرى؛[١]«وقتى در نزد خدا حاجتى دارى درخواست خود را آغاز كن به درود بر پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم (صلوات بفرست) سپس حاجت خود را طلب كن، زيرا خداوند بخشندهتر از آن است كه از او دو حاجت درخواست شود پس يكى را برآورده كند. (يعنى رحمت و درود بر پيامبر را كه بنده طلب كرده بر پيامبر بفرستد و از ديگرى منع نمايد) وقتى دعا همراه با طلب درود و رحمت بر پيامبر وآلش شد، به بركت اجابتِ آن، دعاهم مستجاب مىشود و به واسطه پيامبر و آلش بركات الهى بر بندگان نازل مىشود».
در بعضى روايات وارد شده ختم دعا هم مثل ابتداء آن به صلوات بر محمّد و آلش باشد، زيرا خداوند كريمتر از آن است كه دو طرفِ دعا را كه طلب رحمت بر پيامبر و آلش مىباشد اجابت كند و وسط آن را رها كند. در جائى كه صلوات بر محمّد و آلش اجابت مىشود، مانع و حاجبى از اجابتِ دعا ندارد.
٩ - گريه يا تباكى در حال دعا: بهترين ادبِ دعا، گريه و يا حالت گريه است كه دلالت بر رقّت و شكستگى دل مىكند و دليلِ اخلاص در دعاست.
خداوند به حضرت موسى عليه السلام وحى فرمود: (يا موُسى كُنْ اذِا دَعَوتَنى خائِفاً مُشْفِقاً؛[٢]اى موسى وقتى مرا مىخوانى ترسان و با سوز دل باش). قال الصادق عليه السلام: «اذا اقشعَّرَ جِلدُكَ وَ دَمَعَتْ عَيناكَ وَ وَجِلَ قَلبُك فَدُونَك دُونَك فَقَد قُصِدَ قَصْدُكَ؛[٣]وقتى پوست بدنت لرزان شد و اشك دو چشمت جارى گرديد و قلبت ترسان شد؛ اين حالت را حفظ كن كه به هدف خود رسيدهاى».
١٠ - اعتراف به گناه و توبه: اعتراف و اقرار به گناه و توبه از معصيت در حال دعا نشانه انقطاع الى اللّه و فروتنى نفس و انكسار و تواضع است كه گنهكار با اين حالت توجّه خدا را به خود جلب مىكند. امام صادق عليه السلام: «واللّه ما خَرَجَ عَبْدٌ مِن
[١]- نهج البلاغه/ كلمات قصار/ ٣٦١.
[٢]- عدّة الداعى، باب ٤، فى فضيلة البُكاء حالة الدّعاء... / ص ١٥٤ و ١٥٥.
[٣]- همان.