ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٨٤ - توضيح بر يك ترجمه
توضيح بر يك ترجمه
اشاره: در پى درج ترجمه مقالهاى با عنوان «نعمانى و كتاب الغيبة» از حجةالاسلام سيد محمدجواد شبيرى در شماره پيشين مجله، نامهاى از ايشان به دستمان رسيد كه در آن به برخى از اشكالات ترجمه اشاره شده است. ضمن تشكر از ايشان به خاطر دقت نظرى كه در ترجمه مبذول داشتهاند و همچنين به خاطر اظهار محبتى كه نسبتبه اين مجله نمودهاند، توجه شما عزيزان را به متن نامه ارسالى جلب مىكنيم:
جناب آقاى اسماعيل شفيعى سروستانى مسؤول محترم مجله وزين و دوست داشتنى موعود با عرض سلام و تقديم احترام
نام مجله شما، طربانگيز است و اميدافزا، ياد آن يار سفركرده را كه صد قافله دل همره اوست در خاطرهها زنده مىدارد و درخت اميد را در بوستان قلبهاى منتظران بارورتر مىسازد. هر چند توفيق همراهى مستمر با اين مجله گرامى رفيق نگرديد ولى نگاهى گذرا به عناوين و مطالب شماره ١٧ مجله، از پختگى دستاندركاران مجله و تلاش تحسينبرانگيز ايشان حكايت روشن دارد. اميد كه صاحب حقيقى ما به نگاه لطفى همه ما را بنوازد و تلاش خالصانه شما مقبول درگاه ربوبى قرار گيرد.
بارى، چندى قبل، دوست عزيزى، راقم سطور را از ترجمه مقاله طولانى از وى درباره ابوعبدالله نعمانى كه در مجله «علومالحديث» نشر يافته باخبر ساخت. مسؤولان مجله اجازه نشر اين ترجمه را خواسته بودند. حقير چندان ضرورتى به اجازه در اين كار نمىديد ولى لطف و ادب دوستان چنين اقتضا مىنمود.
به هر حال، پس از چندى چشم ما به جمال دلآراى مجله شما (بلكه مجله تمام منتظران طلعت دلرباى او) روشن گرديد. ترجمه قسمتى از مقاله فوق، با قلم شيوا و روان و در مجموع دقيق و موفق به چاپ رسيده بود. اى كاش پيش از چاپ اين ترجمه را رؤيت مىكردم تا با اصلاح پارهاى از اغلاط آن تلاش فراوان و زحمتبسيار مترجم محترم را ارج مىنهادم. و نيازى به مزاحمت كنونى نبود.
به هر حال اغلاط اين ترجمه برخى ناشى از غلط چاپى اصل مقاله است و برخى ممكن است غلط چاپى ترجمه باشد و بيشتر در خود ترجمه مىباشد، تلخيص مقاله در برخى موارد نيز باعثخلل به مطلب مقاله شده كه ذيلا به عرض مىرسد:
در پىنوشت ١٤ آمده كه «كلمه «نيف» به از يك تا سه اطلاق مىشود» كه اين مطلب با اصل مطلب مقاله سازگار نيست و تلخيص زياد از حد عبارت مقاله منشا اين نارسايى است. ترجمه صحيح پىنوشت (با تلخيص) چنين است: در قاموس كلمه «نيف» را به معناى عدد مبهم ١ تا ٩ (كه پس از دهگان مىآيد) و نيز به معنى ١ تا ٣ معنا كرده و از آنجا كه مفاد اين واژه در نزد نعمانى روشن نيست و شايد آن را به معناى نخست تفسير كند (ر. ك: غيبة نعمانى ص ١٩٦) نمىتوانيم از تفسير دوم در اين بحث استفاده كرده [و تاريخ دقيقترى براى تاليف كتاب غيبة ارايه دهيم].
- گفتنى است كه در متن (ص ٧٩، ستون دوم، سطر ٤ و ٥) كلمه «نيف و ثمانون» به «هشتاد و چند» ترجمه شد، كلمه «چند» يا «اند» ترجمه «بضع» است و به معناى ٣ تا ٩ مىباشد ولى كلمه «نيف» معناى ديگرى دارد (١ تا ٣، ١ تا ٩) و مراد فى براى آن در فارسى نبوده و مىتوان به ذكر خود واژه با توضيح كافى در ذيل آن بسنده كرد.
- در پىنوشتهاى ٥، ٦، ٨، ١٦، حرف «س» كه رمز سطر مىباشد اشتباه بوده كه ظاهرا غلط چاپى