برخى حوادث و رويدادهايى كه در يكى دو سال گذشته در جهان رخ داده، بويژه انتشار اخبارى در زمينه انتظار مسيحيان براى بازگشت‌حضرت عيسى مسيح، عليه السلام، در آغاز هزاره سوم ميلادى، شور و شوق ظهور مصلح آخرالزمان، حضرت بقيةالله الاعظم، ارواحنافداه، را در جامعه ما دامن زده است و اين زمزمه را در ميان بسيارى از مشتاقان و منتظران قدوم آن حضرت پديده آورده كه آيا ظهور نزديك نيست؟ آيا نبايد در آينده نزديك در انتظار وقوع واقعه خوش ظهور بود؟ و ...

حتى عده‌اى در اين ميان به پيش‌بينى زمان ظهور پرداخته و مردم را به آمادگى براى استقبال از قدوم حضرت مهدى، عليه السلام، در آينده‌اى بسيار نزديك فرا خوانده‌اند!

اگر چه گسترش شور و شوق عمومى براى ظهور حضرت حجت، عليه‌السلام، پديده مباركى است و جاى اين دارد كه علاقه‌مندان آن حضرت اشتياق ظهور را بيش از پيش در جامعه ما گسترش دهند و مردم را براى ظهور آماده سازند؛ اما اگر اين پديده منجر به تعيين زمان براى ظهور و اميدوار ساختن مردم به ظهور حضرت حجت، عليه‌السلام، در زمانى معين گردد، جاى تامل بسيار دارد. زيرا بر اساس روايات نقل شده از ائمه اهل‌بيت، عليهم‌السلام، هيچكس جز خداى تبارك و تعالى از زمان دقيق ظهور آگاهى ندارد و لذا تعيين وقت‌براى ظهور (توقيت) جايز نيست و هيچكس حق ندارد كه بر اساس برداشتهاى شخصى خود، به پيش‌بينى زمان رخداد عظيم ظهور بپردازد.

براى روشن شدن بيشتر موضوع ياد شده در اين مقاله در ضمن چند عنوان به بررسى جوانب مختلف موضوع تعيين زمان براى ظهور مى‌پردازيم.

١. انتظار، رمز پايدارى و پويايى شيعيان‌

پيش از اين در باب مفهوم، فلسفه و كاركرد انتظار در عصر غيبت‌سخن گفته‌ايم‌[١] و در اينجا قصد تكرار مباحث پيشين را نداريم و تنها به ذكر خلاصه‌اى از اين مباحث‌بسنده مى‌كنيم.

انتظار منجى از سويى عاملى براى پايدارى و شكيبايى در برابر سختيها و مشكلات عصر غيبت و از سويى ديگر عاملى براى پويايى و تحرك شيعيان و آماده باش هميشگى آنان است. بر اساس تعاليم ائمه معصومين، عليهم‌السلام، منتظر بايد هر لحظه آماده ظهور باشد و زندگى خود را چنان سامان دهد كه هر زمان كه اراده خدا به ظهور تعلق گرفت‌بتواند با سربلندى در پيشگاه حجت‌خدا ظاهر شود.

به عبارت ديگر انتظار ظهور حجت در آينده‌اى نامشخص هم بيم‌دهنده و هم نويدبخش است. بيم‌دهنده است؛ چرا كه منتظر با خود مى‌گويد شايد همين سال، همين ماه و يا همين روز ظهور رخ دهد و لذا بايد آماده حضور در پيشگاه حجت‌خدا و ارائه اعمال خود به آن حضرت باشم.