باز گردد، از مسلمانان نخواسته است: «قُلْ ما أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ وَ ما أَنَا مِنَ الْمُتَكَلِّفِينَ‌؛ بگو مزدى بر اين (رسالت) از شما طلب نمى‌كنم و من از متكلّفين نيستم»[١] و اگر هم مودّت اهل بيت خود را به عنوان مزد رسالت خويش مطرح كرده است، در واقع به خود آنان باز مى‌گردد «قُلْ ما سَأَلْتُكُمْ مِنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَكُمْ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى اللَّهِ‌؛[٢] بگو هر اجر و پاداشى از شما خواسته‌ام، براى خود شما است، اجر من تنها بر خداوند است»، مزدى كه پيامبر (ص) از مردم خواسته است و در واقع به خود آنان باز مى‌گردد، اين است كه آيين او را بپذيرند و به آن عمل كنند؛ چرا كه آيين او راه خدا است و برگزيدن راه خدا، مايه سعادتمندى انسان خواهد بود «قُلْ ما أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ إِلَّا مَنْ شاءَ أَنْ يَتَّخِذَ إِلى‌ رَبِّهِ سَبِيلًا؛ بگو: در برابر آن، هيچ گونه پاداشى از شما نمى‌طلبم؛ مگر كسى كه بخواهد راهى بسوى پروردگارش برگزيند.»[٣] امّا پيمودن راه خدا در گرو شناخت آن است و شناخت راه خدا به راهنمايى نياز دارد كه هم راه را به خوبى بشناسد و هم در پيمودن آن كوشا و راسخ قدم باشد، اين راهنمايان همان اهل بيت معصوم پيامبرند. بديهى است كسى كه بخواهد از راهنمايى آنان به طور كامل بهره ببرد، قبل از هر چيز بايد آنان را دوست بدارد و به آنان با ديده تكريم و تعظيم بنگرد تا شخصيت آنان براى او جذّاب و تأثيرگذار باشد. اين مطلب در آيه «مودّت قربى» آمده است.

٦. ولايت و رهبر اهل بيت (ع)

ولايت و رهبرى اهل بيت دلايل عقلى و نقلى بسيارى دارد. از نظر عقل و با توجّه به فلسفه امامت، عصمت يكى از مهم‌ترين شرايط امام است. آياتى از قرآن نيز بر اين مطلب دلالت مى‌كند.[٤] از سوى ديگر، از بحث‌هاى گذشته به دست آمد كه اهل بيت از ويژگى عصمت برخوردارند. بنابراين، امامت و رهبرى امّت اسلامى پس از پيامبر گرامى (ص) به آنان اختصاص دارد.

علاوه بر اين، اطاعت از اهل‌بيت (ع) چنان كه گذشت واجب است. دلايل وجوب پيروى از اهل بيت اطلاق دارد و همه بايدها و نبايدهاى مربوط به زندگى مسلمانان را شمال مى‌شود و در اين جهت تفاوتى ميان مسائل عبادى، اقتصادى و سياسى و فرهنگى وجود ندارد. به عنوان مثال در آيه اولى الأمر، اطاعت از اولى الأمر همان جايگاه گستره‌اى را دارد كه اطاعت از پيامبر (ص) دارد. اولى الأمر چنان كه بيان گرديد از ويژگى عصمت برخوردارند و اين ويژگى به اهل بيت پيامبر (ص) اختصاص دارد.

از مباحث مربوط به مودّت اهل بيت نيز روشن شد كه مودّت جنبه طريقى دارد و غرض اصلى اين است كه مردم راه حق را بشناسند و با پيمودن آن به سعادت و رستگارى برسند، شناخت راه حق و پيمودن آن نيز، همه عرصه‌هاى زندگى فردى و اجتماعى، عبادى و سياسى را در بر مى‌گيرد. نكته درخور توجّه در اين باره اين است كه در بسيارى از نقل‌هاى حديث ثقلين، هم تمسّك به اهل بيت بيان شده است و هم ولايت اميرالمؤمنين. به عبارت ديگر، در جريان غدير