تكوينى است و اراده تكوينى خداوند تخلّف ناپذير است. بنابراين، پاكى اهل‌بيت از هرگونه پليدى، تخلّف ناپذير و حتمى است، در نتيجه آنان از هرگونه پليدى پيراسته و معصومند (آيه تطهير).

حديث ثقلين نيز كه از احاديث متواتر است و در سند آن ترديدى وجود ندارد[١] بر عصمت اهل بيت پيامبر (ص) (به معناى اخصّ آن) دلالت مى‌كند؛ زيرا در اين حديث، اهل بيت به عنوان «ثقل اصغر» در كنار قرآن كه «ثقل اكبر» است قرار گرفته و دو ميراث گرانبهاى پيامبر (ص) به شمار آمده كه از يكديگر جدا نخواهند شد و اگر مسلمانان به آن دو تمسّك جويند، گمراه نخواهند شد.

برخى از محقّقان اهل سنّت نيز دلالت حديث ثقلين بر طهارت و پيراستگى اهل بيت از آلودگى و خطا را پذيرفته‌اند. عبدالرّئوف مناوى گفته است: در اين حديث، پيامبر (ص) امّت را توجيه كرده است كه در زمينه دين به كتاب و عترت تمسّك جويند، با آن دو به نيكويى عمل كنند و حقّ آنها را بر خود مقدّم دارند. اين دستور درباره قرآن به اين جهت است كه معدن علوم دينى و اسرار و حكمت‌هاى شرعى است و درباره عترت به اين جهت است كه هرگاه عنصر پاك شد، بر فهم دين كمك مى‌كند و از طرفى، پاكى عنصر به نيكويى اخلاق مى‌انجامد و نيكويى اخلاق به صفاى قلب و پيراستگى و طهارت آن منتهى مى‌گردد.[٢]

به اعتقاد برخى از عالمان اهل سنّت در عصمت اخلاقى و عملى اهل بيت (حضرت زهرا و امامان دوازده‌گانه شيعه) شكّى نيست و جز انسان نادانى كه منكر اسلام باشد، در آن ترديد نمى‌كند، آنچه مورد اختلاف است، عصمت علمى آنان است؛[٣] ولى با توجّه به اينكه حديث ثقلين تمسّك به اهل بيت در حوزه دين را مانع از ضلالت مى‌داند، عصمت علمى آنان نيز به روشنى به دست مى‌آيد.

٢. افضليّت اهل بيت (ع)

از حديث ثقلين برترى اهل بيت پيامبر (ص) بر ديگران نيز به روشنى به دست مى‌آيد؛ زيرا پيامبر (ص) آنان را در كنار قرآن قرار داده است و قرآن را ثقل اكبر و اهل بيت را ثقل اصغر ناميده است و فرد ديگرى را در رديف قرآن قرار نداده است. بنابراين همان گونه كه قرآن كريم كه كلام الهى است، بر مسلمانان برترى دارد، اهل بيت نيز كه در كنار قرآن و ملازم با آن هستند، بر ديگران برترند. سعدالدّين تفتازانى در اين باره گفته است:

مفادّ آيه تطهير و حديث ثقلين برترى اهل بيت بر ديگران است و ملاك برترى آنان، صرف انتساب آنها به پيامبر نيست؛ زيرا بر اساس كتاب و سنّت و اجماع، ملاك برترى علم و تقواست. اين ملاك در اهل بيت وجود دارد، اين مطلب از قرار گرفتن آنان در كنار قرآن و وجوب تمسّك به آنان به دست مى‌آيد؛ زيرا تمسّك به قرآن جز عمل به علم و هدايت قرآن نيست، همين گونه است تمسّك به عترت.[٤]

آيه مباهله نيز بر برترى اهل كساء بر ديگر صحابه پيامبر دلالت مى‌كند؛ زيرا بر اساس اين آيه پيامبر (ص) از جانب خداوند مأموريت يافته است تا از ميان كودكان، مردان و زنان مسلمان افرادى را براى مباهله با نصرانى‌هاى نجران با خود همراه نمايد و پيامبر (ص) از مردان، حضرت على (ع) و از زنان، حضرت زهرا (س) و از كودكان، حسن و حسين (ع) را برگزيد. بدون شك، براى مباهله كسانى برگزيده مى‌شوند كه از نظر ايمان و قرب به خداوند از جايگاه بالايى برخوردار باشند و در مباهله‌اى كه يكى از افراد آن پيامبر (ص) است، بايد كسانى با او همراه شوند كه يا در مرتبه او باشند يا از ديگران نسبت به مقام او نزديك‌تر باشند و از طرفى، اگر غير از افراد ياد شده، فرد ديگرى از مسلمانان نيز از چنان جايگاه بالاى ايمانى و معنوى برخوردار بود، پيامبر (ص) او را نيز بر مى‌گزيد؛ زيرا در مورد رفتار پيامبر (ص) احتمال كوچك‌ترين كار خلاف عدل و حكمت وجود ندارد.[٥] ابورياح، خدمت كار امّ سلمه از پيامبر (ص) روايت كرده كه اگر در روى زمين افرادى گرامى‌تر از على، فاطمه، حسن و حسين (ع) وجود داشت، خداوند به من دستور مى‌داد كه به واسطه آنان مباهله كنم؛ ليكن خداوند به من دستور داد كه به كمك آنان مباهله كنم، آنان برترين افرادند[٦] برترى اهل بيت از آيات و روايات ديگرى مانند آيه مودّت‌[٧] حديث سفينه، حديث‌