ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ١٤ - ٦- ١ غيبت آخرين حجّت حق
كه در فرجام تاريخ در سرتاسر جهان حاكم خواهد شد، ويژگىهاى متعدّدى برشمرده شده است؛ ولى بىترديد، در ميان همه اين ويژگىها، عدالت، جايگاهى بىبديل و منحصر به فرد دارد و محور همه تحوّلهاى جهان پس از ظهور به شمار مىآيد.
بر اساس آموزههاى اسلامى، در آرمانشهرى كه وعده تحقّق آن به همه جهانيان داده شده است، همه مظاهر ستم و بىعدالتى از بين خواهد رفت و عدالت بر همه مناسبات فردى و اجتماعى انسانها حكمفرما خواهد شد.
بر اساس بررسى مؤلّف محترم كتاب «منتخب الأثر»، در منابع و مصادر شيعه و اهل سنّت بيش از يكصد و شصت حديث نقل شده كه در آنها از عدالتگسترى و ظلمستيزى به عنوان مهمترين محور تحوّلات عصر ظهور و بزرگترين آرمان جامعه موعود ياد شده است.[١]
در روايتى كه از پيامبر اكرم (ص) نقل شده، در اين زمينه چنين آمده است:
«شما را به مهدى بشارت مىدهم. او در زمانى كه مردم گرفتار اختلاف، درگيرى و آشوبها هستند، در امّت من برانگيخته مىشود و جهان را از عدالت و برابرى پر مىسازد؛ همچنان كه از ستم پر شده بود.»[٢]
گفتنى است، عدالتى كه وعده تحقّق آن در زمان ظهور امام مهدى (ع) داده شده، از نظر دامنه، گستره و ژرفا بىهمتاست و به همين دليل حكومتهاى بشرى از ايجاد نظام عادلانهاى مشابه آنچه در عصر موعود محقّق خواهد شد، عاجزند.[٣]
٣- ١. منجى موعود، مردى از خاندان محمّد (ص)
به اعتقاد همه مسلمانان در آخرالزّمان و در زمانى كه همه جهان از ستم و بيداد آكنده شده است، مردى از اهل بيت پيامبر اكرم (ص) از فرزندان حضرت فاطمه زهرا (س) و از نسل امام حسين (ع) كه از او با لقب مهدى موعود ياد مىشود، برمىخيزد و جهان را از عدل و داد سرشار مىسازد. در اين اعتقاد، جهان تنها به دست اين موعود الهى به نجات و رستگارى مىرسد و تا او نيايد، جهان، هرگز روى امنيّت، آرامش، عدالت و معنويت واقعى را نخواهد ديد.
در مجموعههاى روايى شيعه و اهل سنّت، افزون بر ٤٠٠ روايت نقل شده كه در همه آنها تصريح شده، مهدى موعود (ع) از خاندان پيامبراكرم (ص) و از نسل ايشان است.[٤]
همچنين در بيش از ٢٠٠ روايت تأكيد شده كه آن حضرت از نوادگان فاطمه زهرا (س) است.[٥] در بيش از دويست روايت نيز تصريح شده كه منجى آخرالزّمان از نسل امام حسين (ع) است.[٦]
در يكى از رواياتى كه در اين زمينه از پيامبر اعظم (ص) نقل شده است، چنين مىخوانيم:
«قيامت برپا نخواهد شد تا مردى از خاندان من به حكومت برسد، نام او همانند نام من است. او زمين را از عدل و داد پر مىكند؛ چنانكه از ستم و بيداد، پر شده بود.»[٧]
٤- ١. جهانى بودن رسالت منجى
مسلمانان برخلاف بسيارى از اديان و مذاهب معتقدند كه منجى موعود آنها، نه براى نجات قوم و نژادى خاص، بلكه براى نجات همه بشريّت با هر دين، رنگ و نژادى كه دارند، مىآيد و عدالت، امنيّت، معنويت و رفاه و آرامش را براى همگان به ارمغان مىآورد.
بر اساس بررسى مؤلّف كتاب منتخب الأثر در بيش از ١٥٠ حديث بر اين موضوع تصريح شده است،[٨] كه از آن جمله مىتوان به روايت زير كه از پيامبر اعظم (ص) نقل شده است، اشاره كرد:
«اگر از [عمر] دنيا يك ساعت بيشتر باقى نمانده باشد، خداوند اين ساعت را آن قدر طولانى مىكند تا مردى از خاندان من كه همنام و هم كنيه من است، تمام زمين را از قسط و عدل آكنده سازد؛ چنان كه پيش از آن از ستم و بىعدالتى پر شده بود. پيروى از او، بر همه آفريدگان واجب است.»[٩]
٥- ١. استمرار سلسله حجّتهاى الهى تا روز قيامت
شيعيان معتقدند كه سلسله حجّتهاى الهى از آفرينش
حضرت آدم (ع) تا روز رستاخيز ادامه دارد و اگر يك روز حجّت خدا از جهان رخت بر بندد، همه جهان و جهانيان نابود مىشوند. از اينرو ضرورى است آخرين حجّت حق، از سلسله پيشوايان دوازدهگانهاى كه پس از پيامبر اكرم (ص) به امّت رسيدند، زنده و پابرجا باشد تا همه عالم از بركات وجود او بهرهمند شوند.
بر اساس همين اعتقاد، شيعيان دوازده امامى، امام مهدى (ع) را به عنوان يگانه موعود موجود مىشناسند و با وجود غيبت ظاهرى آن حضرت، ايشان را شاهد و ناظر همه رويدادهاى جهان و حامى و پشتيبان پيروان خود در شرايط دشوار عصر غيبت مىدانند.
بر اساس پژوهشى كه در كتاب ارزشمند منتخب الأثر انجام شده است، در مجموعههاى روايى شيعه و اهل سنّت بيش از سيصد روايت وجود دارد كه در آنها بر وجود سلسله امامان دوازدهگانه پس از نبى اكرم (ص) و ضرورت استمرار اين سلسله تا روز قيامت تصريح شده است.[١٠]
در يكى از روايات كه در اين كتاب آمده است، پيامبر اعظم (ص) خطاب به اميرمؤمنان، على (ع) مىفرمايد:
«امامان پس از من دوازده نفرند كه نخستين آنها، اى على! تو هستى و آخرين آنها، آن قائمى است كه خداوند عزّوجلّ مشرقها و مغربهاى زمين را به دست او مىگشايد.»[١١]
گفتنى است، در روايات معصومين (ع) در مورد چرايى ضرورت استمرار سلسله حجّتهاى الهى تا روز قيامت، نكات فراوانى مطرح شده است كه در اينجا مجال طرح آنها وجود ندارد.[١٢]
٦- ١. غيبت آخرين حجّت حق
موضوع غيبت آخرين امام از سلسله جانشينان دوازدهگانه پيامبر اكرم (ص) از همان صدر اسلام، به مسلمانان گوشزد شده بود و امامان معصوم (ع) نيز يكى پس از ديگرى اين موضوع را به شيعيان خود يادآور مىشدند. نگارش كتاب در اين زمينه نيز، سالها پيش از تولّد امام مهدى (ع) آغاز شده بود. پس از غيبت امام دوازدهم نيز علماى بزرگوار شيعه با تدوين دهها كتاب و رساله به تبيين اين موضوع پرداختند و شيعيان را با پيشينه بحث از غيبت، روايتهاى