ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٢٧ - ريشه تفكّر و اعتقادات شيعه
شمس الدّين ذهبى نيز در «ميزان الاعتدال» در جواب اينكه چرا ابان بن تغلب را توثيق كرده با اينكه وى شيعى مذهب مىباشد، مىنويسد:
اگر بخواهيم هر كسى را كه منسوب به تشيّع است حذف كنيم، بايد تعداد زيادى از احاديث نبوى را كنار بگذاريم كه اين كار، فساد آشكارى خواهد بود.[١]
از نوشته اين عالم رجالى اهل سنّت، چنين فهميده مىشود كه در ميان صحابه و تابعانِ آنها، تعداد زيادى از شيعيان با همين نام وجود داشتهاند و براى حفظ سنّت نبوى ناچار نبايد عقيده آنها را در وثاقت آنها دخالت داد.
مرحوم سيّد عبدالحسين شرف الدّين در كتاب «فصول المهمّه» بيش از دويست تن از صحابه رسول خدا (ص) را به ترتيب حروف هجاء ذكر مىكند كه همگى گرايش و تفكّر شيعى داشتهاند.[٢]
مرحوم سيّد على خان حسينى هم در «الدّرجات الرفيعة فى طبقات الشّيعة» حدود ٧٠ تن از صحابه را به عنوان طبقه اوّل از طبقات شيعه عنوان مىكند.
احمد امين در كتاب «فجر الاسلام» تعدادى از صحابه پيامبر (ص) را كه تفكّر شيعى داشتهاند، ذكر مىكند.[٣]
ريشه تفكّر و اعتقادات شيعه
محتواى عقايد شيعه در اعتقاد به افضل بودن اميرمؤمنان (ع) و جانشينى آن حضرت و ضرورت پيروى از اهل بيت (ع) در كنار قرآن مجيد، خلاصه مىگردد كه همگى برگرفته از سخنان رسول اكرم (ص) بوده و دركتابهاى اهل سنّت نيز وجود دارد.[٤]
به ديگر سخن، شيعيان معتقدند كه بعد از كتاب الهى و پيامبر خاتم (ص)، بايد متمسّك به
اهل بيت و خلفاى منصوب از طرف آن حضرت بود؛ در حالى كه اهل سنّت با توجّه به احترام و علاقهاى كه به اهل بيت (ع) نشان مىدهند، چنين نظرى را قبول ندارند؛ بلكه همه صحابه رسول خدا (ص) را عادل مىدانند و به گفتار و رفتار آنها پايبندند.
همان گونه كه اشاره شد، شيعيان، اعتقادات خود را از كلمات رسول خدا (ص) گرفتهاند، آن هم كلماتى كه مورد اتّفاق هر دو فرقه است تا جايى كه نسبت به بعضى از احاديث، ادّعاى تواتر هم شده است و از آن جملهاند:
الف) حديث ثقلين: «إنّى تاركٌ فيكم الثقلين كتاب الله و عترتى و أنهما لم يفترقا حتّى يردا علىّ الحوض»[٥] اين حديث شريف به طور آشكار هدايت مسلمانان را تا روز قيامت تضمين كرده است؛ به شرطى كه كتاب خدا در كنار اهل بيت (ع) آن