چه بسا، انديشه‌اى، از يك موجود زنده از پس پرده غيب، دريافت‌هايى دارد كه اين دريافت‌ها يا انديشه‌هاى پاك است- كه همان القاى روح القدس مى‌باشد- يا انديشه‌هاى پليد است كه شياطين جنى آن را القا مى‌كنند. مورد دوم، در اين آيه مطرح شده است:

«وَ إِنَّ الشَّياطِينَ لَيُوحُونَ إِلى‌ أَوْلِيائِهِمْ لِيُجادِلُوكُمْ»[١]؛ شيطان‌ها دوستان خود را وسوسه مى‌كنند تا با شما ستيز كنند.

اين گونه، انديشه‌هاى پليد ميان شياطين جنى و انسى رد و بدل مى‌شود:

«وَ كَذلِكَ جَعَلْنا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَياطِينَ الْإِنْسِ وَ الْجِنِّ يُوحِي بَعْضُهُمْ إِلى‌ بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُوراً»[٢]؛ و بدين گونه براى هر پيامبر، دشمنى از شيطان‌هاى انس و جن بر گماشتيم. بعضى از آنها به بعضى، براى فريب، سخنان آراسته القا مى‌كنند.

نمونه ديگر، خواب مغناطيسى (هيپنوتيزم) يا خواب مصنوعى است كه با تسلط اراده يك نفر بر ديگرى و به خواب بردن او به شيوه غير عادى، انجام داده مى‌شود. مى‌گويند: در وجود انسان نيروى جاذبه روحى وجود دارد كه حقيقت آن ناشناخته است و از اراده شخص بر مى‌خيزد و بر چيزهايى يا افرادى، تأثير ويژه‌اى مى‌گذارد. گاه، اين نيرو موضوعى خيالى را به فرد تلقين مى‌كند و او به آن باور پيدا مى‌كند. گاه نيز روح را از كالبد بيرون مى‌كشد تا با گشت و گذار، سر از اسرار نهان درآورد. گاه، اين نيروى سيال مغناطيسى را در طبابت و درمان بيمارى‌هاى سخت به كار مى‌گيرند، اما ماهيت، چگونگى پيدايش و چگونگى تأثيرگذارى و چيره شدن آن بر اراده‌اى ديگر، تا امروز، معلوم نشده است.

هم‌چنين است مسئله احضار ارواح كه آن هم بر پايه ارتباط روح با موجودات‌

[١] . انعام، ١٢١.

[٢] . همان.