بديهى است كه نفوذ و قاهريت اراده هر يك از ساكنان جوار رحمت بر حسب اقتضاء و اراده شخصى هر يك خواهد بود يعنى در حدود نفوذ وسعة وجودى و روحى اهل ايمان خواهد بود و نيز براى هر يك حد محدود مقرر شده كه با حقوق و سعه وجودى ديگران هرگز مزاحمتى نباشد.

خلاصه براى هر يك از ساكنان جوار رحمت و فضل خود اراده و مشيت مطلقه‌اى مقرر فرموده نسبت بخصوص حدود موجودات و اشياء و نعمتها كه در حيطه قدرت و سعة وجودى هر يك قرار گرفته است نه زياده بر آن را و هرگز بخاطر آنان خطور نخواهند نمود.

زيرا موهبت اراده مطلقه كه حق سبحانه در عالم قيامت براى ساكنان جوار رحمت مقرر فرموده ظهورى از اراده قاهره بوده كه هرگز تخلف پذير نخواهد بود مانند اراده و قدرت كه براى فرشتگان مقرب مقرر فرموده كه هيچ يك بطور استقلال نخواهد بود و از قبيل اراده و نيروى اختيارى كه در نظام تكليف براى بشر مقرر فرموده نخواهد بود.

زيرا اين قبيل اراده آزمايشى و براى اجراى منظور امتحان و استكمال است و شائبة استقلال و يا تزلزل در آن ميرود.

هم چنان كه مفاد كريمه‌ ما تَشاؤُنَ إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ‌ كه هر چه را مورد مشيّت و اراده قرار دهيد حق سبحانه آن را از نظر نظام عمل و تكليف انفاذ خواهد فرمود و سنخ اراده بطور اطلاق كه از جمله مواهب كامله ساحت ربوبى است بساكنان جوار رحمت غير از نيروى اراده و امكان حركتى است كه در نظام تكليف براى بشر مقرر فرموده است چه آنكه حقيقت قدرت و نفوذ اراده است و ظهورى نازل از مقام اراده قاهره ساحت كبريائى خواهد بود.

هم چنان كه قدرت و اراده فرشتگان مقرب ظهورى بطور حتم از اراده ساحت ربوبى است و با كثرت و لا يتناهى نيروى قدرت و اراده ملائكه و فرشتگان همه اراده‌ها