و از نظر منطق صريح آيات قرآنى عالم نهائى بشرى عالم آخرت كه از آن بمعاد جسمانى و روحانى تعبير مى‌شود و نظام آن بر حسب مفاد كريمه قرآنى بر اساس ابداع و گسترش آنى و دفعى است همه موجودات و اشياء صحنه قيامت قائم بذوات خود آنها و بطريق آنى و ابداعى آفريده شده‌اند و نظام كامل‌تر مخصوصى كه اختصاص بگروه و اجتماعات پيروان مكتب توحيد و قرآن كريم دارد باينكه اراده و مشيت هر فردى از اهل ايمان ساكنان جوار رحمت نسبت بحدود و شئون زندگى و نعمتهاى زياده بر تصورى كه حق سبحانه براى هر فردى مقرر فرموده ولايت و قيمومت داشته.

بدين معنى هر چه را اراده نمايند بر حسب اراده قاهره خودشان بيدرنگ براى آنان آماده و پديد آيد و مانعى از خواسته آنان تصور نرود.

و معاد جسمانى و روحانى آنست كه روح و روان در آستانه صحنه قيامت كه سير استكمالى او پايان يافته قرار خواهد گرفت در حالى كه دوره نظام برزخى ممتد را گذرانيده آنگاه باراده حق سبحانه با بدن سابق و اعضاء آن بطور امن و ابداع بار ديگر ارتباط تدبيرى خواهد يافت و با بدن جسمانى و متحيز و كافى خود آماده ورود بصحنه عالم قيامت خواهد شد در حالى كه روح مرتبط و متحد با بدن جسمانى خود و قائم بآن روح است و براى هميشه متحد خواهد بود.

و اعتراض باينكه چگونه موجودات و اشياء طبيعى با اينكه آميخته بزوال و تحول و فناء و تجدد هستند انتقال آنها بعالم آخرت چگونه تصور مى‌رود.

پاسخ آنست كه نظام طبع نازلترين نظامات امكانى است هرگز مجبور نبوده و در ساير عوالم بالاتر سرايت نخواهد نمود و نظام آخرت كامل‌ترين نظام امكانى شبيه‌تر نظامى است بنظام شريف ربوبى.

و از جمله شگفت‌آور نظام كامل و اكمل نظامات نظام مشيت قاهره موهوبى است كه حق سبحانه ساكنان جوار رحمت خود را باين فضيلت متنعم فرموده كه هر چه را بخواهند و اراده نمايند بيدرنگ براى آنان آماده، و حاضر شود و در برابر خواسته‌