عدالت صحابه در پرتو قرآن، سنت و تاريخ - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٩٢ - فصل دوم آياتى در نكوهش گروهى از صحابه
آيه شريفه مزبور علاوه بر مذمت صحابه و تهديد آنان به عذاب دردناك، به برترى نداشتن آنان بر ديگران نيز دلالت دارد. البته از ظاهر آيه شريفه در سوره محمد وَ إِنْ تَتَوَلَّوْا يَسْتَبْدِلْ قَوْماً غَيْرَكُمْ ثُمَّ لا يَكُونُوا أَمْثالَكُمْ؛[١] افضل بودن گروهى از صحابه، به سبب انفاقشان در راه خدا و بخل نورزيدنشان به دست مىآيد؛ زيرا در ميان صحابه كسانى بودهاند كه بخل مىورزيدند فَمِنْكُمْ مَنْ يَبْخَلُ.[٢]
- وَ يَقُولُونَ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ بِالرَّسُولِ وَ أَطَعْنا ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِنْهُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ وَ ما أُولئِكَ بِالْمُؤْمِنِينَ وَ إِذا دُعُوا إِلَى اللَّهِ وَ رَسُولِهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ إِذا فَرِيقٌ مِنْهُمْ مُعْرِضُونَ ... أَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ أَمِ ارْتابُوا أَمْ يَخافُونَ أَنْ يَحِيفَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَ رَسُولُهُ بَلْ أُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ ... وَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمانِهِمْ لَئِنْ أَمَرْتَهُمْ لَيَخْرُجُنَّ قُلْ لا تُقْسِمُوا طاعَةٌ مَعْرُوفَةٌ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ؛[٣]
و مىگويند به خدا و پيامبرش ايمان [آورديم] و [از آنان] اطاعت كرديم، آنگاه دستهاى از ايشان پس از اين [اقرار] روى برمىگردانند، و آنان مؤمن نيستند، و چون به سوى خدا و پيامبر او دعوت شوند تا [پيامبر] ميان آنان داورى كند، به ناگاه دستهاى از آنان روى برمىتابند ...؛ آيا در دلهايشان بيمارى است، يا شك دارند، يا از آن مىترسند كه خدا و فرستادهاش بر آنان ستم ورزند؟ نه، بلكه خودشان ستمكارند و با سوگندهاى سخت خود به خدا سوگند ياد كردند كه اگر [پيامبر] به آنان فرمان دهد، بىشك [براى جهاد] بيرون خواهند آمد؛ بگو: «سوگند مخوريد، اطاعتى پسنديده [بهتر است] كه خدا به آنچه مىكنيد داناست».
- لا تَجْعَلُوا دُعاءَ الرَّسُولِ بَيْنَكُمْ كَدُعاءِ بَعْضِكُمْ بَعْضاً قَدْ يَعْلَمُ اللَّهُ الَّذِينَ
[١] . محمد، آيه ٣٨.
[٢] . همان.
[٣] . نور، آيه ٤٧- ٥٣.