عدالت صحابه در پرتو قرآن، سنت و تاريخ - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٦٤ - فصل دوم عدالت صحابه از ديدگاه ابن ابى الحديد و نقيب ابو جعفر
كلام انسان جاهلى است كه نمىداند چه مىگويد. [زيرا] لعن اطاعت است و هرگاه در جاى خود به كار رود، مستحق ثواب است. اين هنگامى است كه مستحق اللعن به منظور تعصب و هوا و هوس لعن نكند؛ بلكه براى خدا و در راه خدا لعنت كند، چنانچه در فقه هم براى نفى ولد از لعان استفاده مىشود و در قرآن نيز آمده است، به اين كيفيت كه زوج در لعن پنجم بگويد:
لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَيْهِ إِنْ كانَ مِنَ الْكاذِبِينَ؛
لعنت خدا بر او باد اگر از دروغگويان باشد.
بنابراين، اگر خداوند نمىخواست بندگانش لفظ لعن را به كار برند، آنان را متعبّد و ملزم مىكرد كه لعن نكنند؛ پس لعن را از نشانههاى شرع قرار نمىداد و در جاىجاى قرآن آن را تكرار نمىكرد و درباره قاتل نمىفرمود كه وَ غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَ لَعَنَهُ.[١] مراد خداوند از «لعنة» فرمان دادن ما به لعن قاتل است. حتى اگر مراد خداوند فرمان به لعن نبود، كسى را كه خداوند لعنت كرده است، لعنش بر ما نيز واجب است. آيا مىشود خداوند كسى را لعنت كند، اما ما نتوانيم. اين چيزى است كه عقل انسان آن را جايز نمىشمارد.
چنانچه خداوند انسانى را مدح كند، بر ماست كه او را مدح كنيم و هركسى را خداوند مذمت كند بر ماست كه او را مذمت كنيم. خداوند فرمود:
قُلْ هَلْ أُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِنْ ذلِكَ مَثُوبَةً عِنْدَ اللَّهِ مَنْ لَعَنَهُ اللَّهُ وَ غَضِبَ عَلَيْهِ؛[٢]
بگو اى پيامبر، آيا شما را آگاه سازم كه كدام قوم را نزد خدا بدترين پاداش است، كسانى را كه خدا بر آنها لعن و غضب كرد.
[١] . نساء، آيه ٩٣؛ غضب و لعنت خدا بر قاتل باد.
[٢] . مائده، آيه ٦٠.