عدالت صحابه در پرتو قرآن، سنت و تاريخ - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٨١ - فصل اول آيات قرآن در مدح صحابه
نيستند. آنان از حيث درجه بزرگتر از كسانىاند كه بعدا به انفاق و جهاد پرداختهاند و خداوند به هركدام وعده نيكو داده است.
آيه شريفه بر دو مطلب دلالت دارد:
نخست، بزرگى درجه انفاق و جهاد با كفار، پيش از فتح مكه در مقايسه با پس از آن و ديگر، خداوند به همه آنان وعده جزاى خير داده است، [به پاداش عمل انفاق و جهادشان] چنانكه مىبينيد آيه شريفه مزبور درباره عدالت آنان نيست.
چهبسا برخى سادهانديشان ادعا كردهاند كه اين آيه شريفه به ضميمه آيه إِنَّ الَّذِينَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِنَّا الْحُسْنى أُولئِكَ عَنْها مُبْعَدُونَ[١] بر اين مطلب دلالت مىكند كه هيچيك از آنها داخل آتش نمىشود. درباره غلو اين گروه بعدها سخن خواهيم گفت، انشاء اللّه. اما در اين مورد پاسخ آنان آيه ١٣٧ سوره اعراف است:
وَ تَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ الْحُسْنى عَلى بَنِي إِسْرائِيلَ بِما صَبَرُوا ...؛
و به پاداش آنكه صبر كردند، وعده نيكوى پروردگارت به بنى اسرائيل تحقق يافت ...
قرآن، حكايت قوم بنى اسرائيل را پس از رهايى آنان از ظلم فرعون و لشكريانش به طور مفصل شرح مىدهد و بيان مىكند كه اين قوم چگونه مرتكب كفر و فسق شدند، اين خود دليل محكمى است بر اين كه صفت «حسنى» باعث دخول در بهشت و رهايى از آتش نمىشود، مگر كسانى كه از صفت «حسنى» بهرهمند شدند و بر صفت ايمان و عمل صالح باقى ماندند.
با مراجعه به تفاسير آيه شريفه إِنَّ الَّذِينَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِنَّا الْحُسْنى حقيقت مطلب روشن مىشود. با اين كه آنان پيشگام در صفت «حسنى» بودهاند، ولى در آيه مورد بحث خداوند [تنها] وعده جزاى «حسنى» را به آنان داده است.
[١] . انبياء، آيه ١١٠.