عدالت صحابه در پرتو قرآن، سنت و تاريخ - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٠٥ - فصل سوم مشكل وجود منافقان در ميان صحابه

هيچ فرقى ميان منافقان و مسلمانان نبود. چه‌بسا منافقى يافت مى‌شد باجرئت‌تر و در گفتار نيكوتر از انسان مؤمن. آنچه از كلام الهى به دست مى‌آيد اين است كه در ميان صحابه عده فراوانى منافق بوده‌اند؛ زيرا اگر تعداد آنان كم بود، آيات كمترى از آنان سخن مى‌گفت؛ از جمله اين آيات مى‌توان به آيه هشت سوره بقره و آيات بعدى آن اشاره كرد:

وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَ ما هُمْ بِمُؤْمِنِينَ‌؛[١]

برخى مردم مى‌گويند: ما به خدا و روز قيامت ايمان آورديم، درحالى‌كه آنان مؤمن نيستند.

وَ مِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِنَ الْأَعْرابِ مُنافِقُونَ وَ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مَرَدُوا عَلَى النِّفاقِ لا تَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ‌؛[٢]

و برخى از باديه‌نشيانى كه پيرامون شما هستند، منافق‌اند، و از ساكنان مدينه [نيز عده‌اى‌] بر نفاق خو گرفته‌اند، تو آنان را نمى‌شناسى و ما آنان را مى‌شناسيم.

وَ إِذْ يَقُولُ الْمُنافِقُونَ وَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ ما وَعَدَنَا اللَّهُ وَ رَسُولُهُ إِلَّا غُرُوراً؛[٣]

هنگامى كه منافقان و كسانى كه در دل‌هاى‌شان بيمارى است مى‌گفتند: خدا و فرستاده‌اش جز فريب بر ما وعده‌اى نداده‌اند.

إِنَّ الْمُنافِقِينَ يُخادِعُونَ اللَّهَ وَ هُوَ خادِعُهُمْ‌؛[٤]

منافقان با خدا نيرنگ مى‌كنند، و حال آن‌كه او با آنان نيرنگ خواهد كرد.

ذكر همه آيات نقل‌شده درباره منافقان در اين مختصر ممكن نيست؛[٥]

[١] . بقره، آيه ٨٨.

[٢] . توبه، آيه ١٠١.

[٣] . احزاب، آيه ١٢.

[٤] . نساء، آيه ١٤٢.

[٥] . گفته شده بيش از ١٥٠ آيه در سوره« برائت» و« منافقون»، درباره منافقان نازل شده است.