عدالت صحابه در پرتو قرآن، سنت و تاريخ - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٩٥ - فصل دوم آياتى در نكوهش گروهى از صحابه

مى‌بودند، امر كردن آنان به همراهى با صادقان شايسته نبود؛ زيرا آنان اين شبهه را مطرح مى‌كردند كه با وجود آن‌كه همه ما در زمره صادقان هستيم، چگونه آنان را همراهى كنيم؟[١]

- أَ أَشْفَقْتُمْ أَنْ تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْواكُمْ صَدَقاتٍ فَإِذْ لَمْ تَفْعَلُوا وَ تابَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ فَأَقِيمُوا الصَّلاةَ؛[٢]

آيا ترسيديد كه پيش از گفت‌وگوى محرمانه خود صدقه‌هايى تقديم داريد؟ و چون نكرديد خدا هم بر شما بخشود، پس نماز را بپا داريد و[٣] ...

از سياق آيه شريفه چنين برمى‌آيد كه ثروتمندان از بخشش مال اندكى كه بايد در ازاى گفت‌وگوى محرمانه با رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله بايد مى‌پرداختند، بخل مى‌ورزيدند؛ از همين‌رو، اين كار خود را رها كردند كه موجب شگفتى بود.[٤]

- يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ* كَبُرَ مَقْتاً عِنْدَ اللَّهِ أَنْ تَقُولُوا ما لا تَفْعَلُونَ‌؛[٥]

اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، چرا چيزى مى‌گوييد كه انجام نمى‌دهيد؟ نزد خدا سخت ناپسند است كه چيزى را بگوييد و انجام ندهيد.

اگر همه مؤمنان زمان پيامبر صلّى اللّه عليه و اله همگى عادل بودند، روشن است كه اين خطاب متوجه آنان نمى‌شد.

[١] . و به اصطلاح علما، تحصيل حاصل مى‌شود.

[٢] . مجادله، آيه ١٣.

[٣] . داستان اين بود كه برخى اصحاب با پيامبر صلّى اللّه عليه و اله به طور محرمانه گفت‌وگو مى‌كردند؛ براى آن‌كه اين كار كمتر شود، آيه نازل شد كه هركسى مى‌خواهد با پيامبر صلّى اللّه عليه و اله درگوشى صحبت كند، نخست بايد صدقه دهد.

[٤] . من على عليه السّلام: إنّ فى كتاب اللّه لآية ما عمل بها احد قبلى و لا يعمل بها احد بعدى( آية النجوى)؛

از حضرت على عليه السّلام روايت شده كه هيچ‌كسى غير از من به آيه شريفه عمل نكرد؛ سيوطى، جلال الدين، الدر المنثور، ج ٦، ص ١٨٥.

[٥] . صف، آيات ٢ و ٣.