عدالت صحابه در پرتو قرآن، سنت و تاريخ - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٠١ - تثبيت و تأكيد بحث

اندكى از زندگى خويش دوستى با دشمنان خدا را قطع كرده است و درعين‌حال به ديگر وظايف شرعى خود عمل نمى‌كند.

خواننده گرامى، آنچه را درباره عدالت صحابه بيان شد، با اين آيه شريفه بسنجد.

آيه شريفه ديگر نيز بر اين مقصود دلالت مى‌كند:

إِنَّ الَّذِينَ يُبايِعُونَكَ إِنَّما يُبايِعُونَ اللَّهَ يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّما يَنْكُثُ عَلى‌ نَفْسِهِ وَ مَنْ أَوْفى‌ بِما عاهَدَ عَلَيْهُ اللَّهَ فَسَيُؤْتِيهِ أَجْراً عَظِيماً؛[١]

در حقيقت، كسانى كه با تو بيعت مى‌كنند، جز اين نيست كه با خدا بيعت مى‌كنند؛ قدرت خدا برتر از همه قدرت‌هاست؛ پس هركه پيمان‌شكنى كند، تنها به زيان خود پيمان مى‌شكند و هركه بر آنچه با خدا عهد بسته وفادار بماند، به زودى خدا پاداشى بزرگ به او مى‌بخشد.

اين فصل را با كلام الهى‌اى كه خطاب به اصحاب پيامبر صلّى اللّه عليه و اله و غير آنان بيان شده است، به پايان مى‌بريم.

ما كانَ اللَّهُ لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِينَ عَلى‌ ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتَّى يَمِيزَ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ‌؛[٢]

[١] . فتح، آيه ١٠.

[٢] . آل عمران، آيه ١٧٩. از اين آيه روشن مى‌شود كه مفاد آيه هفت سوره حجرات وَ لكِنَّ اللَّهَ حَبَّبَ إِلَيْكُمُ الْإِيمانَ وَ زَيَّنَهُ فِي قُلُوبِكُمْ وَ كَرَّهَ إِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَ الْفُسُوقَ وَ الْعِصْيانَ نوعى توثيق و تأييد از سوى خداا براى افراد مورد نظر است؛ زيرا محبوبيت ايمان و كراهت كفر تنها بدون هيچ‌گونه اعتقاد و عمل، ايمان‌[ به خدا] و دورى از كفر، فسق و عصيان را به دنبال نمى‌آورد، البته محبوبيت و كراهت مى‌تواند مقتضى آن اعمال باشد، نه سبب حتمى براى آن اعمال. چنانچه در آيه فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها مقصود ين نيست كه همه مردم، قهرا و جبرا خداپرست هستند.

برخى مفسران گفته‌اند: مراد از محبوبيت بخشيدن ايمان، همان بيان ثواب ايمان و ستايش مؤمنان است و مراد از زشت نماياندن كفر نيز بيان عذاب آن و مذمت كافران است؛ خدا به مقصود كلامش داناست.