گزيده شناخت نامه نماز - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٦ - تشريع نمازهاى پنجگانه

در همان مكّه بر پيامبر واجب شده و به احتمال فراوان بر مسلمانان نيز در همان اوان، واجب گرديده است، هر چند دليلى قطعى بر اين، در اختيار نداريم.

تشريع نمازهاى پنجگانه‌

ابن شهرآشوب، تشريع اصل نماز را- كه دو ركعتى و فاقد وقت خاصّى بوده- در همان مكّه مى‌داند كه ابتدا تنها بر پيامبر صلى الله عليه و آله واجب و براى امّت، سنّت بوده است. به نقل او، واجب شدن نماز در قالب نمازهاى پنجگانه، پس از معراج، در سال نهم بعثت،[١] صورت گرفته است. از سوى ديگر، يك روايت كه با سندى معتبر به امام زين العابدين عليه السلام مى‌رسد، وجوب نماز بر مسلمانان به صورت كنونى را در مدينه و پس از نيرومند شدن اسلام دانسته است.[٢]

هر چند نقل ابن شهرآشوب، مستند و يا منسوب به معصوم نيست تا نياز به حلّ تعارض ابتدايىِ آن با روايتِ نقل شده از امام زين العابدين عليه السلام باشد، اما مى‌توان گفت: سخن ابن شهرآشوب، ناظر به اصل تشريع نمازهاى پنجگانه است كه به تصريح بعضى احاديث، در پى تفويض حقّ قانون‌گذارى از سوى خداوند به پيامبر صلى الله عليه و آله، ايشان با مشورت جبرئيل، پنج وقت را در هر شبانه‌روز براى آنها تعيين كرد و به مسلمانان آموخت؛[٣] ولى روايت امام زين العابدين عليه السلام ناظر به تعداد ركعات هر يك از نمازهاى پنجگانه است كه در آغاز تشريع الهى، همگى به صورت دوركعتى بوده و

[١]. ر. ك: ح ٧.

[٢]. ر. ك: ح ٨.

[٣]. ر. ك: ح ٩ و ١٠.