گزيده شناخت نامه نماز - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٣٩ - مسح پاها يا شستن آنها

اختلافى پديد نيامده است.

در اين ميان، تنها عثمان بن عفّان، عبد اللَّه بن عمرو بن عاص و دو سه تن ديگر- كه روايت‌هايشان با تعارض يا موانع ديگرى مواجه است- هستند كه براى نخستين بار از وضوى مشتمل بر «شستن پا» سخن گفته و آن را از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله حكايت كرده‌اند، و البته شمار روايات عثمان كه روايت زير نيز از جمله آنهاست، بسيار بيشتر از ديگر افراد است:

عن ابن شهاب أنّ عطاء بن يزيد أخبره أنّ حمران مولى عثمان أخبره أنّه رأى عثمان بن عفّان دعا بإناء، فأفرغ على كفّيه ثلاث مرار، فغسله، ثمّ أدخل يمينه فى الإناء، فمضمض و استنشق، ثمّ غسل وجهه ثلاثاً و يديه إلى المرفقين ثلاث مرار، ثمّ مسح برأسه، ثمّ غسل رجليه ثلاث مرار إلى الكعبين، ثمّ قال: قال رسول اللَّه صلى الله عليه و آله: مَن تَوَضَّأَ نَحوَ وُضوئى هذا، ثُمَّ صَلّى‌ رَكعَتَينِ لا يُحَدِّثُ فيهِما نَفسَهُ غُفِرَ لَهُ ما تَقَدَّمَ مِن ذَنبِهِ.[١]

ابن شهاب مى‌گويد: عطاء بن يزيد به او خبر داده كه حمران وابسته عثمان به او خبر داده كه وى عثمان بن عفّان را ديده كه كاسه آبى خواست و سه بار بر كف دستان خود آب ريخت و آنها را شست.

سپس دست راست خود را درون كاسه برد و مضمضه و استنشاق كرد. آن گاه سه بار صورت خود و دستانش را تا آرنج شست.

سپس سر خود را مسح كرد و سه بار پاهايش را تا غوزك شست و گفت: پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: هر كس همانند اين وضويم وضو بسازد و سپس دو ركعت نماز بخواند و در آن با خود سخن‌

[١]. صحيح البخارى: ج ١ ص ٧١ ح ١٥٨.