گزيده شناخت نامه نماز - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٧٢ - با هم خواندن دو نماز در سنت پيامبر صلى الله عليه و آله
از ابن شقيق نيز، سخن زير در باره پى در پى خواندن دو نماز، حكايت شده است:
قالَ رَجُلٌ لابن عَبّاسٍ: الصَّلاةَ فَسَكَتَ، ثُمَّ قالَ: الصَّلاةَ فَسَكَتَ، ثُمَّ قالَ: الصَّلاةَ فَسَكَتَ، ثُمَّ قالَ: لا امَّ لَكَ! أتُعَلِّمُنا بِالصَّلاةِ و كُنّا نَجمَعُ بينَ الصَّلاتينِ عَلى عَهدِ رَسولِ اللَّهِ صلى الله عليه و آله؟![١]
مردى به ابن عباس گفت: الصَّلاة! ابن عباس سخنى نگفت. او دوباره گفت: الصَّلاة! باز هم ابن عباس سكوت كرد. او بار سوم گفت: الصَّلاة! ابن عباس سكوت كرد. سپس ابن عباس گفت: آيا به ما نماز خواندن را ياد مىدهى، در حالى كه ما در زمان پيامبر خدا صلى الله عليه و آله دو نماز را با هم مىخوانديم؟!
چنان كه ملاحظه شد، اين روايات صراحت دارند كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله، بدون اين كه ترس، باران و يا دليل ديگرى وجود داشته باشد، در مدينه بين دو نماز جمع مىنمود، تا بيان كند با هم خواندن دو نماز، جايز و مشروع است و كسى نپندارد كه چون ايشان دو نماز را جدا از هم و هر يك را در وقت فضيلت خود به جا مىآورد، واجب است دو نماز از هم جدا خوانده شوند. به عبارت ديگر، پيامبر خدا صلى الله عليه و آله با اين عمل، ثابت كرد كه هر چند خواندن دو نماز در وقت خود بهتر است، امّا با هم خواندن آنها نيز جايز است؛ اما چون اين روايات با مذاهب اهل سنّت مخالف بوده، آنان تلاش كردهاند با تأويلاتى، روايات نبوى را با فتاواى خود هماهنگ سازند. برخى از اين تأويلات، عبارت اند از:
١. جمع بين دو نماز در حَضَر كه در احاديث آمده، به اين معناست كه
[١]. صحيح مسلم: ج ١ ص ٤٩٢ ح ٥٨.