گزيده شناخت نامه نماز - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٦٥ - قصر نماز در مذهب اهل بيت عليهم السلام

الصَّلاةِ إِنْ خِفْتُمْ أَنْ يَفْتِنَكُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا و قد أمن اللَّه الناس؟

فقال لى عُمَرُ: عجبتُ ممّا عجبتَ مِنهُ فَسَألتُ رسولَ اللَّهِ صلى الله عليه و آله عَن ذلِكَ فَقالَ: صَدَقَةٌ تَصَدَّقَ اللَّهُ بِها عَلَيكُم فَاقبَلوا صَدَقَتَهُ.[١]

از عمر بن خطّاب در باره [آيه‌] اگر بيم آن داشتيد كه كافران به شما زيان رسانند، بر شما گناهى نيست كه نماز را كوتاه كنيد پرسيدم و گفتم: بى ترديد، خداوند به مردم امنيّت داده است. عمر گفت: از آنچه شگفت‌زده شده‌اى، شگفت‌زده شده بودم! در باره آن از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله پرسيدم. فرمود: «صدقه‌اى است كه خداوند به شما ارزانى كرده است. صدقه‌اش را بپذيريد».

آنچه در اين استدلال از آن غفلت شده، اين است كه صدقاتى كه دريافت آنها واجب نيست، صدقات از دست مردم است كه ممكن است با عزّت نفس دريافت كننده، منافات پيدا كند. اين، در حالى است كه دريافت صدقات الهى، عين عزّت است. در نتيجه مبناى اين استدلال كه مقايسه صدقه مردم و خداست، قياسى مع الفارق به شمار مى‌آيد.

شاهد اين سخن، تعبير موجود در متن حديث يعنى «فاقبلوا صدقته» است كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله در پاسخ شگفت‌زدگى عمر كه: «چرا بايد در عصر امنيّت و عدم ترس از دشمن» همچنان نماز به قصر خوانده شود؟»، پذيرش صدقه الهى را به عنوان يك تكليف، دليل آن دانسته است.

قصر نماز در مذهب اهل بيت عليهم السلام‌

بر اساس سنّت نبوى، امامان اهل بيت عليهم السلام بر قصر خواندن نماز در ايّام سفر تأكيد كرده و فقيهان شيعى، پيرو فرموده پيامبر صلى الله عليه و آله و اهل بيت ايشان، به‌

[١]. مسند ابن حنبل: ج ١ ص ٦٤ ح ١٧٤.