شیعه و سنّی (موافقان نظریه حضرت اسماعیل٧) بیان می‌کنند _ علاوه بر همه دلایل تاریخی، عقلی و نقلی، با متن قرآن در تناقض است.[١] و اگر چه از نظر نویسنده با وجود این که اسحاق در آیه ١١٢ نام برده می‌شود، اما مرجعی فوق العاده مبهم است، اما از نظر ایشان نه تنها چنین نیست، بلکه حتی گاه افرادی چون شیخ مفید[٢] ذبیح بودن حضرت اسماعیل٧ را از محکمات قرآن معرفی می‌نمایند.

قابل توجه است که، این روایت (اسحاق _ مکه) در منابع شیعی، به دو سند و تنها از طریق علی بن ابراهیم قمی نقل شده، و دیگران همه از وی روایت نموده‌اند. البته روایت مشابهی در منابع اهل سنّت، اغلب از قول کعب الأحبار هست، لکن اشاره مستقیم به مکان این واقعه ندارد و تنها در برخی از آنها به عمل «رمی جمره» اشاره شده است.[٣]

٤-٢-٣. روایت شیعه در باره ذبیح بودن حضرت اسماعیل٧

٤-٢-٣-١. تلقی نادرست از روایات شیعه

به عنوان روایت مشهور شیعه از ذبیح بودن حضرت اسماعیل٧، روایتی را
نقل می‌کند که در آن به شهادت امام حسین٧ اشاره شده و از آن، فدا بودن ایشان را نتیجه می‌گیرد:

این روایت نمونه قربانی ابراهیمی را می‌گیرد، آن را در روایت بنیادین اسلام شیعی اعمال می‌کند، و با ابداعی بی‌همتا شهادت حسین را با قربانی کردن قربانی رهایی‌بخش، به جای پسر ابراهیم _ که در قرآن با عنوان «ذبح عظیم» یا «قربانی با عظمت» بیان شده _ برابر می‌کند. اندوه ابراهیم از رحلت حسین در آینده، به عنوان شایستگی الهی تلقی می‌گردد؛ زیرا اندوه زیاد آن چنان اعتبار و آبرویی را برای او نزد خدا ایجاد نمود که اگر حقیقتاً پسرش را قربانی می‌کرد، نیز نتیجه می‌شد.

حال آن که اولاً، مشهورتر از آن در نزد شیعه، روایت «أنا ابن الذّبیحَین» از رسول
خدا٦ است.[٤]

[١].‌ روض الجنان،‌ ج١٦،‌ ص٢١٢؛ الکشاف،‌ ج٤،‌ ص٥٨ و ٥٩؛ مجمع البیان،‌ ج٨،‌ ص٧٠٧؛ تفسیر ابن کثیر،‌ ج٧،‌ ص٢٣ (در صفحه ٢٩ از محمّد بن کعب قرظی دلایل قرآنی را روایت می‌کند)؛ البحر المحیط،‌ ج٩،‌ ص١٢٠؛ روح المعانی،‌ ج١٢،‌ ص١٢٨؛ المیزان،‌ ج٧،‌ ص٢٣٢. ‌

[٢].‌ تفسیر القرآن المجید،‌ ص٤٣١. ‌

[٣].‌ از جمله: تفسیر ابن ابی حاتم،‌ ج١٠،‌ ص٣٢٢٢ و ٣٢٢٣؛ الدر المنثور،‌ ج٥،‌ ص٢٨٠؛ و...‌. ‌

[٤].‌ تفسیر قمی،‌ ج٢،‌ ص٢٢٦؛ الخصال،‌ ج١،‌ ص٥٥؛ عیون اخبار الرضا٧،‌ ج١،‌ ص٢١٠ )دقیقاً بعد از ذکر این روایت به آن دسته روایات پرداخته(؛ تفسیر القرآن المجید (شیخ مفید)،‌ ص٤٣١؛ التبیان،‌ ج٨،‌ ص٥١٨؛ جوامع الجامع،‌ ج٣،‌ ص٤١٧؛ البرهان،‌ ج٤،‌ ص٦١٨؛ نور الثقلین،‌ ج٤،‌ ص٤١٩؛ نمونه،‌ ج١٩،‌ ص١١٩؛ و...‌. ‌