علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٨٣ - حدیث پشیمانی
جوهری[١]، (م ٣٢٣ق) در السقیفة و فدک، مسعودی[٢](م٣٤٦ق) در مروج الذهب، ابونعیم(م٤٣٠ق) در حلیة الاولیاء[٣]، بری(م٦٨٠ق) در الجوهرة فی نسب النبی٦[٤]، ابن ابی الحدید(م٦٥٦ق) در شرح نهج البلاغه[٥] و ذهبی(م٧٤٨ق) در تاریخ الاسلام[٦] آن را
نقل کردهاند.
منابع رجالی
برخی از منابع رجالی اهل سنت نیز تمام یا بخشی از این حدیث را در آثار خود
آورده و یکی از راویان آن را به نام علوان بن داود برخی ثقه و برخی منکر الحدیث دانستهاند. این حدیث را عقیلی(م٣٢٢ق) در کتاب الضعفاءالکبیر[٧]ذیل نام علوان بن داود به شماره ١٤٦١، ابن حبان بستی(م٣٥٤ق) در کتاب الثقات[٨] با عنوان علوان بن داود، دارقطنی(م ٣٨٥ق) در کتاب علل[٩](قسمت سؤالات سهگانه را) با عنوان علوان بن داود، «شیخ من اهل مصر»، ذهبی(م ٧٤٨ق) در میزان الاعتدال[١٠]و ابن حجر(م٨٥٢ق) در لسان المیزان[١١]آوردهاند.
در آثار رجالی شیعه تنها خطیب تبریزی(م٧٣٧ق) این حدیث را در الاکمال فی اسماء الرجال[١٢]ذیل نام همین راوی آورده و نمازی در مستدرکات علم رجال الحدیث[١٣] بدون اشاره به حدیث یاد شده به نام او در سند صدوق اشاره کرده است. در برخی کتب رجالی دیگر
[١]. تاریخ مدینه دمشق، ج٣٠، ص٤١٧-٤٢٢؛ ج٣٠، ص٤٢٢-٤٢٣.
[٢]. عده الصابرین و ذخیره الشاکرین، ج١ ١٧٨.
[٣]. مجمع الزوائد و منبع الفوائد، ج٥، ص٢٠٢-٢٠٣.
[٤]. کنز العمال، ج٥، ص٦٣١- ٦٣٣.
[٥]. همان.
[٦]. الهجوم علی بیت فاطمة٣، ص١٥٦ - ١٦١.
[٧]. الإیضاح، ص١٥٩-١٦٢.
[٨]. الخصال، ص١٧١-١٧٣:«حدثنا المظفر بن جعفر بن المظفر العلوی السمرقندی، قال: حدثنا جعفر بن محمد بن مسعود العیاشی، عن أبیه، قال: حدثنا محمد بن حاتم، قال: حدثنا عبد الله بن حماد، و سلیمان بن معبد، قالا: حدثنا عبد الله بن صالح، قال: حدثنی اللیث بن سعد، عن علوان بن داود بن صالح، عن صالح بن کیسان، عن عبد الرحمن ابن حمید بن عبد الرحمن بن عوف، عن أبیه، قال: قال أبو بکر فی مرضه الذی قبض فیه...[تمام متن طبری]».
[٩]. غایه المرام، ج٥، ص٣٢٥ - ٣٢٦.
[١٠]. بحار الانوار، ج٣٠، ص١٣٤ و استناد به بخشی از حدیث ج٣٠، ص١٤١.
[١١]. الامامة و السیاسة، ج١، ص٣٥-٣٧.
[١٢]. فتوح البلدان، ص١٠٨.
[١٣]. تاریخ الیعقوبی، ج٢، ص١٣٧-١٣٨.