علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٨٧ - حدیث پشیمانی
عثمان در مدینه در اولین حج معاویه[١]، حدیثی در باره پرسش رسولخدا٦ از عمویش عباس در باره محل بازار عکاظ و استمداد از او[٢]، روایتی در باره ذیالکلاع حمیری و تکبر او در قبل از اسلام و تواضع او بعد از مسلمانی[٣]، خبری در باره مسابقه اسب دوانی در حضور معاویه[٤] و حدیثی در خصوص گفتوگوی حجاج با مردی یمنی در حضور طاووس[٥] از طریق او نقل شده است.
سند حدیث و رجال آن
این حدیث را ابوعبید[٦] با یک سند و یک طریق روایی، عقیلی[٧] با چهار سند و چهار طریق روایی، طبری[٨] با دو سند و دو طریق روایی و ابن عساکر[٩] با پنج سند و پنج طریق روایی و دیگران بدون سند، نقل کردهاند. اغلب کسانی که این حدیث را در آثار خود آوردهاند، آن را تلقی به قبول کرده و در باره سند آن ایرادی نگرفتهاند. همچنین، اکثر کارشناسان علم رجال در سند این حدیث تردید ندارند و آن را صحیح دانستهاند. تنها عقیلی(م٣٢٣ق)[١٠] قبل از نقل این حدیث، یکی از راویان آن را به نام علوان بن داود یا
[١]. تقریب المعارف، ص٣٣٦ - ٣٣٧.
[٢]. الاقتصاد، ص٢٨٠.
[٣]. المناظرات، ص١٤٤.
[٤]. الصراط المستقیم، ج٢، ص٣٠١-٣٠٠.
[٥]. نهج الحق و کشف الصدق، ص٢٦٥.
[٦]. منهاج الکرامه، ١٨٠ - ١٨١.
[٧]. کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، ص٥١١.
[٨]. النافع یوم الحشر فی شرح باب الحادی عشر، ص١١٣.
[٩]. الزام الناصب، ص٢١٦-٢١٧.
[١٠]. وصول الأخیار إلی أصول الاخبار، ص٦٨.