موسوعة الإمام الخميني 21 (ولايت فقيه( حكومت اسلامى)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٩٣ - تفسير آيه ذكر شده در مقبوله و آيات قبل از آن

متعدى و متجاوزند؛ ولى براى عموم مردم ترس و نگرانى مفهوم ندارد.

در آيه دوم مى‌فرمايد: (يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ‌).

در روايت است كه آيه اول (أَنْ تُؤَدُّوا الْأَماناتِ إِلى‌ أَهْلِها) مربوط به ائمه عليهم السلام است، و آيه حكم به عدل (وَ إِذا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ‌) مربوط به امرا مى‌باشد، و اين آيه (أَطِيعُوا اللَّهَ‌) خطاب به جامعه مسلمين است‌ [١]. به آنان امر مى‌فرمايد كه از خدا، در احكام الهى، و از رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم و اولوا الأمر؛ يعنى ائمه، پيروى و اطاعت كنند. از تعاليمشان پيروى، و از احكام حكومتى آنان اطاعت نمايند.

عرض كردم كه اطاعت از اوامر خداى تعالى غير از اطاعت از رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم مى‌باشد. كليه عباديات و غير عباديات (احكام شرع الهى) اوامر خداوند است.

رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم در باب نماز هيچ امرى ندارد. و اگر مردم را به نماز وا مى‌دارد، تأييد و اجراى حكم خداست. ما هم كه نماز مى‌خوانيم، اطاعت امر خدا را مى‌كنيم.

و اطاعت از رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم غير از «طاعة اللَّه» مى‌باشد. اوامر رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم آن است كه از خود آن حضرت صادر مى‌شود و امر حكومتى مى‌باشد. مثلًا از سپاه اسامه پيروى كنيد؛ سرحدات را چطور نگه‌داريد، ماليات‌ها را از كجا جمع كنيد؛ با مردم چگونه معاشرت نماييد ... اين‌ها اوامر رسول اكرم است. خداوند ما را الزام كرده كه از حضرت رسول صلى الله عليه و آله و سلم اطاعت كنيم؛ چنان‌كه مأموريم از «اولوا الأمر»- كه به حسب ضرورت مذهب ما مراد ائمه عليهم السلام مى‌باشند- اطاعت و پيروى نماييم. اطاعت از «اولوا الأمر»، كه در اوامر حكومتى مى‌باشد، نيز غير اطاعت خداست. البته از باب اينكه خداى تعالى فرمان داده كه از رسول و اولوا الأمر پيروى كنيم، اطاعت از آنان در

[١]. الكافي، ج ١، ص ٢٧٦، «كتاب الحجّة»، «باب أنّ الإمام عليه السلام يعرف الإمام الذي يكون من بعده ...»، حديث ١؛ تفسير القمّي، ج ١، ص ١٤١؛ تفسير العياشي، ج ١، ص ٢٤٩، حديث ١٦٧.