سادات كى به چنين بودجه‌اى احتياج دارند؟ خمسِ درآمد بازار بغداد براى سادات و تمام حوزه‌هاى علميه و تمام فقراى مسلمين كافى است، تا چه رسد به بازار تهران و بازار اسلامبول و بازار قاهره و ديگر بازارها. تعيين بودجه‌اى به اين هنگفتى دلالت دارد بر اين‌كه منظور تشكيل حكومت و اداره كشور است. براى عمده حوايج مردم و انجام خدمات عمومى، اعم از بهداشتى و فرهنگى و دفاعى و عمرانى، قرار داده شده است. مخصوصاً با ترتيبى كه اسلام براى جمع‌آورى و نگه‌دارى و مصرف آن تعيين كرده، كه هيچ گونه حيف و ميلى در خزانه عمومى واقع نشود؛ و رئيس دولت و همه و اليان و متصديان خدمات عمومى؛ يعنى اعضاى دولت، هيچ گونه امتيازى در استفاده از درآمد و اموال عمومى بر افراد عادى ندارند؛ بلكه سهم مساوى مى‌برند. آيا اين بودجه فراوان را بايد به دريا بريزيم؟! يا زير خاك كنيم تا حضرت بيايد؟! [١] يا براى اين است كه آن روز مثلًا پنجاه نفر سيد بخورند؟! يا اكنون فرض كنيد به پانصد هزار سيد بدهند كه ندانند چكارش كنند؟! در صورتى كه مى‌دانيم حق سادات و فقرا به مقدارى است كه با آن امرار معاش كنند. منتها طرح بودجه اسلام اين‌طور است كه هر درآمدى مصارف اصلى معينى دارد. يك صندوق مخصوص زكات، وصندوق ديگر براى صدقات و تبرّعات، و يك صندوق هم براى خمس است. سادات از صندوق اخير تأمين معاش مى‌كنند. و در حديث است كه سادات در آخر سال بايد اضافه از مخارج خود را به حاكم اسلام برگردانند. و اگر كم‌آوردند، حاكم به آنان كمك مى‌كند [٢].

[١]. در مصرف خمس، به‌ويژه نصف آن، كه «سهم امام» ناميده مى‌شود، نظر فقهاى اماميه مختلف است. برخى گويند كه آن، ملك شخص امام معصوم است و بايد تا ظهور آن حضرت در زير خاك مدفون و محفوظ بماند.

المقنعة، ص ٢٨٥- ٢٨٦؛ النهاية، شيخ‌طوسى، ص ٢٠١؛ الخمس، ضمن تراث الشيخ الأعظم، ج ١١، ص ٣٣٢.

[٢]. عن العبد الصالح عليه السلام: «وَلَهُ نِصْفُ الخُمُسِ كَمَلًا وَنِصفُ الخُمُسِ البَاقِي بَينَ أهلِ بَيتِهِ. فَسَهْمٌ لِيَتَامَاهُمْ؛ وَسَهمٌ لِمَسَاكِينهِم؛ وَسَهمٌ لأَبناءِ سَبِيِلِهم. يُقْسَمُ بَينَهُم عَلَى الكِتَابِ وَالسُنَّةِ مَا يَستَغْنُونَ بِهِ فِي سَنَتِهِمْ. فَإِنْ فَضَلَ عَنهُم شَي‌ءٌ، فَهُوَ لِلْوَالِي. وَإِنْ عَجَزَ أَوْ نَقَصَ عَنِ اسْتِغْنَائِهِمْ، كَانَ عَلَى الوَالي أَن يُنْفِقَ مِنْ عِنْدِهِ بِقَدْرِ مَا يَسْتَغْنُونَ بِهِ. وَإِنَّمَا صَارَ عَلَيهِ أَنْ يَمُونَهُمْ لأَنَّ لَهُ مَا فَضَلَ عَنْهُمْ».

موسى بن جعفر عليه السلام فرمود: «نصف كامل خمس از آن امام است، و نصف ديگر بين خانواده او تقسيم مى‌شود. يك سهم به يتيمان آنها، و يك سهم به تهيدستان، و يك سهم به در راه ماندگانشان داده مى‌شود، تا طبق قرآن و سنت پيامبر به مقدارى كه يك سالشان را كفايت كند ميان آنها تقسيم شود. و اگر چيزى از مخارج آنها زياد آيد، به حاكم مى‌رسد. و اگر قابل قسمت نبود يا كمتر از مقدار كفاف آنها بود، بر عهده حاكم است كه از آنچه در دست دارد ايشان را بى‌نياز سازد. و بدان سبب تأمين مخارج آنها بر عهده حاكم گذارده شده است كه آنچه از سهم آنها باقى مى‌ماند به امام تعلّق مى‌گيرد».

الكافي، ج ١، ص ٥٤٠، «كتاب الحجّة»، «باب الفي‌ء و الأنفال»، حديث ٤؛ وسائل الشيعة، ج ٩، ص ٥٢٠، «كتاب الخمس»، «أبواب قسمة الخمس»، حديث ١ و ٢.