مى‌كند. همان طور كه بايد اين‌ها را ميان مردم نشر دهد، مأمور است كه اجرا كند؛ ماليات‌هايى نظير خمس و زكات و خراج را بگيرد و صرف مصالح مسلمين كند؛ عدالت را بين ملت‌ها و افراد مردم گسترش دهد؛ اجراى حدود و حفظ مرز و استقلال كشور كند؛ و نگذارد كسى ماليات دولت اسلامى را حيف و ميل نمايد.

اين‌كه خداوند رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم را رئيس قرار داده و اطاعتش را واجب شمرده است: (أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ‌) [١]. مراد اين نبوده كه اگر پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم مسأله گفت، قبول كنيم و عمل نماييم. عمل كردن به احكام، اطاعت خداست. همه كارهاى عبادى و غير عبادى كه مربوط به احكام است اطاعت خدا مى‌باشد. متابعت از رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم عمل كردن به احكام نيست، مطلب ديگرى است. البته اطاعت رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم به يك معنا اطاعت خداست، چون خدا دستور داده از پيغمبرش اطاعت كنيم. اگر رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم، كه رئيس و رهبر جامعه اسلامى است، امر كند و بگويد همه بايد با سپاه اسامه‌ [٢] به جنگ بروند، كسى حق تخلف ندارد [٣]. اين، امر خدا نيست، بلكه امر رسول است. خداوند حكومت و فرماندهى را به آن حضرت واگذار كرده است، و حضرت هم بنابر مصالح به تدارك و بسيج سپاه مى‌پردازد؛ والى و حاكم و قاضى تعيين مى‌كند، يا بركنار مى‌سازد.

[١]. «خدا را اطاعت كنيد و پيامبر و كسانى را از بين خودتان كه ولىّ امر هستند اطاعت كنيد». النساء (٤): ٥٩.

[٢]. اسامة بن زيد بن حارثه (٥٤ ه. ق) در اسلام به دنيا آمد، پدر و مادرش هر دو از بندگان آزاد شده‌پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم بودند. ايشان در آخرين سال حيات خود (سال دهم هجرى) اسامه را در حالى كه بيش از بيست سال نداشت به فرماندهى سپاهى از مهاجر و انصار برگزيد كه به سوى شام و فلسطين (روم) گسيل شده بودند.

[٣]. اشاره است به سخن پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم در وقت روانه كردن سپاه همراه اسامه كه فرمود: «جَهِّزوا جَيشَ‌أُسامَةَ، لَعَنَ اللَّهُ مَن تَخَلَّفَ عَنه»، «لشكر اسامه را ساز و برگ آماده كنيد، خدا لعنت كند كسى را كه با اين لشكر همراهى نكند». الملل و النحل، ج ١، ص ٢٩، مقدمه چهارم.